Мане Јаковлески
Пораката на Димо Хаџи Димов од 1924 година и во 2026 година нè повикува да се запрашаме: дали го чуваме Гоцевиот идеал со нашите постапки или само го споменуваме во свечените говори?
Македонската историја е исполнета со херојство, саможртва и борба за слобода, но и со болни поуки за поделбите и за влијанието на туѓите интереси. Затоа, кога денес зборуваме за Гоце Делчев и за Димо Хаџи Димов, зборуваме и за одговорноста на нашето поколение кон Македонија.
Што направивме со слободата што ја наследивме? Каков однос имаме кон државата, кон јазикот и кон луѓето со кои ја делиме татковината? Можеме ли да се повикуваме на Гоце, а истовремено да дозволуваме политичките разлики да се претвораат во омраза меѓу Македонците?
Во својата статија „Тој плаче…“, посветена на Гоце Делчев, Димо Хаџи Димов оставил потресен повик за помирување:
„Плачот на Гоцета нека ја разотвори наполно таа долго очекувана пролет и во најскоро време одново да си подадеме братска рака како синови на Македонија, така како што некогаш околу Гоцета се чувствувавме како една челад и социјалисти, и анархисти, и националисти, зошто мислевме и дејствувавме само како Македонци, сите до еден и сите како еден.“
Повеќе од еден век подоцна, овие зборови остануваат опомена. Историските околности се променети: денес имаме сопствена македонска држава и одговорност да ја градиме и да ја чуваме. Но прашањето за нашата сплотеност останува отворено.
Можеме ли да бидеме различни во политичките убедувања, а обединети во грижата за Македонија?
Единството не значи сите да мислиме исто, да припаѓаме на иста партија или да молчиме пред неправдата. Тоа значи да знаеме дека татковината е заедничка и дека нејзината иднина е поважна од личните пресметки и од партиските победи.
Македонија има потреба од чесна расправа, од одговорни институции и од луѓе што ќе умеат да се договорат за прашањата од заеднички интерес. Љубовта кон неа се покажува и во секојдневната работа: во училиштето, во културата, во зачувувањето на историското наследство и во почитта кон секој граѓанин.
Затоа, кога прашуваме зошто Гоце и денес би плачел, прашањето треба најнапред да си го поставиме себеси.
Би плачел ли кога би видел дека неговото име го изговараме со почит, а неговиот повик за заедништво го забораваме веднаш по свеченоста? Кога би видел дека полагаме цвеќе пред спомениците, но дозволуваме негрижата да ги поткопува паметењето и достоинството што тие треба да ги чуваат?
Почитта кон Гоце се мери и со она што го правиме откако ќе заврши одбележувањето.
Таа се гледа во односот кон македонскиот јазик, во грижата за документите и спомен-обележјата, во знаењето што им го пренесуваме на младите и во подготвеноста да ја преземеме сопствената одговорност. Таму каде што има сквернавење или негрижа, потребни се конкретни постапки и одговорност.
И надворешните притисоци бараат разум, достоинство и јасни позиции. Но нашата сила зависи и од довербата што ја градиме дома. Како ќе ги браниме заедничките интереси ако меѓусебно се исцрпуваме со навреди и сомнежи?
Повикот на Димо Хаџи Димов да си подадеме братска рака затоа има значење и денес. Тој нè потсетува дека разликите не мора да го уништат чувството на припадност и дека помирувањето бара храброст, искреност и дела.
На младите им должиме повеќе од свечени зборови. Им должиме држава во која ќе сакаат да живеат, можност да создаваат и знаење за сопствените корени. Ако сакаме да го продолжат македонскиот пат, треба да им покажеме дека служењето на татковината има смисла и во денешниот живот.
Плачот на Гоце, како што го претставил Димо, нека биде поттик да се преиспитаме и да се разбудиме. Да видиме што можеме да поправиме, кого можеме да сослушаме и околу што можеме да се обединиме.
„Сите по патот и примерот на Гоце! Сите под едно знаме! Сите во служба на Татковината!“
Во тие зборови има повик што секое поколение треба да го исполни со сопствени дела.
Вечна слава на Гоце Делчев и на Димо Хаџи Димов.
Нивната порака нека живее во нашата одговорност кон Македонија.
Ознаки: Гоце Делчев, Димо Хаџи Димов, Македонија, Тој плаче, македонско единство, национално достоинство, македонска историја, револуционерно движење, македонски идентитет, татковина
