Досиеја

УДБА го следеле македонското иселеништво и ДООМ во Берлин

Документ од 1978 година открива како југословенските служби собирале информации за македонските патриотски кругови, нивните активности и поддршката за македонската национална кауза во Германија.

Македонска Нација

Македонска Нација

РСВР на СР Македонија – Испостава Штип
Ев. бр. 472
Берово, 7 август 1978 година
Отчукано во 3 примероци

СЛУЖБЕНА БЕЛЕШКА

I. Податоци за контактот

  • Објект: Ѓоко Н. – сопственик на кафаната „Ново Скопје“ во Берлин, СР Германија.
  • Контактот е остварен по наша иницијатива.
  • Оперативни трошоци нема.

II. Цел на разговорот

Изворот беше насочен кон следење на пропагандно-субверзивната активност и врските на одредени лица со ДООМ.

III. Добиени податоци и сознанија

Изворот веќе девет години се наоѓа на привремена работа во Западен Берлин, во фирмата БИМ. Заедно со него од селото Мојмирово на работа заминале и Борис Поповски, Ефтим Тројански, Стефан Мукарски и Стојан Тасевски.

Во почетокот сите добро живееле и често се дружеле и надвор од работното време. По 1971 година Борис Поповски и Ефтим Тројански, покрај редовната работа, започнале да се занимаваат и со недозволени активности, односно шверц и други незаконски работи, при што воспоставиле врски со одредени емигрантски и германски кругови.

Подоцна тие целосно се определиле за таков начин на живот, особено по губењето на правото на работа. Како последица на тоа, повеќепати биле приведувани и осудувани на затворски казни. Според изворот, од претходната година престојувале и во Источен Берлин, каде што биле осудени поради дејствија насочени против тамошните власти.

Во тие години Борис Поповски воспоставил блиски односи со Ѓоко Н. и неговиот брат Мишко (Мане), кои биле сопственици на кафаните „Ново Скопје“ и „Македонија“. Преку Поповски, изворот ги запознал Ѓоко и Мишко, а и денес повремено се среќава со Ѓоко во кафаната „Ново Скопје“.

За Поповски и Тројански изворот навел дека биле поврзани со шверцерски кругови во Берлин, но не можел да даде повеќе информации бидејќи подоцна почнал да ги избегнува, а и тие него.

Изворот често ја посетувал кафаната „Ново Скопје“, но со Ѓоко ретко разговарал бидејќи тој ретко доаѓал таму. Според него, Ѓоко живеел во сопствена куќа подалеку од локалот.

Изворот го опишува како затворен човек и успешен бизнисмен кој располагал со значителни финансиски средства.

Во разговорите што ги водел со него забележувал изразени национални ставови. Во кафаната се наоѓале различни материјали со национална содржина. На ѕидовите и на друг инвентар била прикажана карта на целосна Македонија, а во тоа време биле финансирани и серии кибритни кутии со истиот мотив.

Во разговорите, Ѓоко често истакнувал дека македонското прашање не е целосно решено. Во СР Германија бил познат како поддржувач и финансиер на фудбалски и други активности организирани од македонски иселенички друштва.

На крајот, изворот навел дека Ѓоко често бил посетуван од пејачот Јонче Христоски и негов поранешен учител од Гостиварско.

Во Берлин, Ѓоко одржувал блиски односи и со Ѓорги Терзиски од селото Умлена, Беровско, кој исто така работел во СР Германија.

IV. Оперативен коментар

Изворот беше подготвен во текот на минатата година, а добиените сознанија се оценуваат како објективни.

Активностите за негово понатамошно оперативно користење ќе продолжат, имајќи предвид дека и понатаму ќе остане на привремена работа во СР Германија.

Особено интересни се контактите на Јонче Христоски со објектот, при што неговите посети траат и по повеќе денови.

Постои можност и пријателството меѓу нашиот граѓанин Ѓорги Терзиски и објектот да биде искористено за дополнителни разговори при неговото доаѓање на одмор во текот на овој месец.

Помошник инспектор

Најново од: Досиеја

Отпорот на македонскиот народ кон странските пропаганди

Во текот на XIX век Македонија била изложена на силно дејствување на пропагандите на соседните држави. Грчката, српската и бугарската пропаганда, потпирајќи се врз своите државни институции, цркви, училишта, дипломатски претставништва и различни друштва, настојувале да го прошират своето влијание меѓу македонското население и да создадат услови за остварување на своите територијални претензии кон Македонија. […]

Предавниците ја земале наградата – а останувале запаметени по срамот

Македонија имала многу непријатели однадвор, но нејзините најтешки рани честопати биле нанесувани тогаш кога непријателот добивал помош однатре. Внатрешните поделби, атентатите и одмаздите одзеле многу животи и ја ослабнале борбата за македонската слобода. По Балканските војни Македонија била поделена меѓу соседните држави, а македонското револуционерно движење влегло во еден од најтешките периоди од своето постоење. […]

Македонците се судрија со полицијата во Софија на 28 Maj 1934 g.

Дваесетмина повредени во првата јавна манифестација по воспоставувањето на диктатурата Безжична дописка до „Њујорк тајмс“ СОФИЈА, 28 мај. — Во првата јавна демонстрација по воспоставувањето на бугарската диктатура, дваесет Македонци денеска беа повредени во судир со коњичката полиција. Судирот се случи за време на годишното одбележување во чест на Македонците што загинале во текот на […]

Предавствата – една од најтешките рани во македонската историја

„Јас не познавам друг народ кој повеќе страдал од предавствата на своите синови – изроди како македонскиот. Историјата не памети друг таков пример кога еден ист народ по традиција, јазик и вера се разделува на разни спротивни страни, една од друга потуѓа.“ Ова е еден од најмоќните цитати на Гоце Делчев. Во него јасно се […]

31 октомври 1982 – се појавува „ШТАЗИ“„Да се набљудува“

На 31 октомври 1982 година во источногерманската документација се појавува оперативно барање. На него стои: Jakovleski, Manojlo. Целта е јасна: „In der Zeit von Einreise bis Ausreise beobachten.“ Во времето од влегувањето до излегувањето – да се набљудува. Ова е еден од најважните документи во целата приказна. Тој покажува дека интересот на Штази кон Мане […]

Мане Јаковлески и Ресторанот „Ново Скопје“ под надзор на Штази во поделениот Берлин

Повеќе од три децении не знаев дека источногерманската тајна служба – Штази – собирала информации за мене, за моите движења и контакти, како и за рестораните „Ново Скопје“ и „Македонија“ во Западен Берлин. За тоа дознав дури во 2017 година, благодарение на мојот близок германски пријател Матија Дорнфелд, кој работеше во Министерството за надворешни работи […]

Предлог за пласирање информација во МНЕ и пошироко – обид преку интриги да се внесе раздор во ДООМ

Документ од Службата за државна безбедност од 1987 година открива разработен план преку Мане и Гојко Јаковлевски да се наруши угледот на Драган Богдановски во македонската емиграција и да се создадат недоверба и внатрешни поделби во круговите на македонското национално движење. Македонските безбедносни служби од своето формирање по Втората светска војна, па до осамостојувањето на […]

Киднапирањето на Драган Богдановски во Париз – операцијата на СДБ против претседателот на ДООМ

Во 1977 година, среде Париз, Драган Богдановски – претседател на Движењето за ослободување и обединување на Македонија (ДООМ) и еден од најактивните македонски политички емигранти – бил киднапиран и тајно пренесен во Југославија. Следувале 18 месеци изолација и истрага, судење зад затворени врати и пресуда од 13 години затвор. Документите од неговото досие откриваат до […]

To top