Историја

Париската мировна конференција

Париската мировна конференција, на која се разгледувале прашањата поврзани со Македонија и положбата на Македонците од Егејска Македонија, се одржувала од 1946 до 1947 година во Парис.

Главните седници започнале на 29 јули 1946 година, а мировните договори со поранешните сојузници на нацистичка Германија биле потпишани на 10 февруари 1947 година.

Прашањето за националните права на Македонците од Егејска Македонија претставувало едно од најчувствителните и најсложените прашања на Париската мировна конференција по Втората светска војна. Во центарот на вниманието биле територијалните разграничувања меѓу Југославија и Грција, како и положбата на македонското население во Егејска Македонија.

На конференцијата постоела јасна поделеност меѓу големите сили. Западните држави, предводени од САД, Велика Британија и Франција, настојувале грчко-југословенските разграничувања да бидат решени во полза на Грција. Од друга страна, Советскиот Сојуз и источните социјалистички земји се залагале спорните прашања да се решаваат врз основа на етничкиот состав на населението и правото на народите на самоопределување.

И покрај настојувањата на социјалистичките земји за пообјективен пристап, западниот блок имал значително поголемо влијание врз текот на конференцијата и врз носењето на конечните одлуки. Како пример за тоа се наведува т.н. „австралиски предлог“, според кој најчувствителните прашања требало да ги решава поткомисија составена од претставници на четирите големи сили – САД, Велика Британија, Франција и СССР. Со тоа, останатите 17 држави учеснички биле ставени во второстепена улога.

Од особено значење за македонското прашање биле меморандумите и телеграмите што Македонците од Егејска Македонија ги испраќале до Париската мировна конференција и до Организацијата на Обединетите нации. Во нив биле опишани тешката положба, насилствата, убиствата, депортациите и теророт врз македонското население во Северна Грција.

На Конференцијата на пребеганите Македонци од Егејска Македонија, одржана на 17 март 1947 година во Прилеп, биле испратени телеграми и меморандуми во кои се протестирало против злосторствата извршени од грчките монархофашистички сили и организациите ЕДЕС и другите вооружени формации. Во документите се барало меѓународната заедница да преземе конкретни мерки за заштита на македонското население.

Според податоци објавени во францускиот весник „Л’Хуманите“, повикувајќи се на грчкиот весник „Ризоспастис“, во Егејска Македонија биле убиени 570 Македонци, а 1.266 биле депортирани. Овие бројки сведочат за драматичната состојба во која се наоѓало македонското население во тој период.

На Париската мировна конференција македонското прашање не било разгледувано како посебен национален проблем, туку во рамките на југословенско-грчките и југословенско-бугарските разграничувања. Во однос на Пиринска Македонија, се дискутирало за националните права на Македонците и за можноста за обединување со Вардарска Македонија во рамките на тогашната Народна Република Македонија.

Во составот на југословенската делегација на конференцијата учествувале и македонски претставници, меѓу кои Димитар Влахов и Благоја Хаџипанзов. Во тој период постоеле идеи за создавање југословенско-бугарска, па дури и Балканска федерација, во која би влегла и Албанија.

Сепак, кога станува збор за Егејска Македонија, југословенското раководство не покажало доволна активност за отворање на прашањето за обединување на македонскиот народ. Според историските сведоштва, Едвард Кардељ избегнувал директно да го постави ова прашање на меѓународната сцена, со цел да не се нарушат односите меѓу Југославија и Грција.

Прашањето за положбата на Македонците во Егејска и Пиринска Македонија го покренал Моша Пијаде, додека украинскиот претставник Мануилски јавно го осудил теророт врз Македонците во Грција и се заложил за заштита на нивните национални права.

Настаните што следувале по Париската мировна конференција, особено Резолуцијата на Информбирото од 1948 година и променетите меѓународни односи, дополнително негативно се одразиле врз остварувањето на македонските национални права и идејата за обединување на Македонија.

Најново од: Историја

Иван Владислав – последниот владетел што до крај му се спротивставувал на Василиј II

По смртта на цар Самоил, Иван Владислав се обидел да ја обнови војската, да ги зацврсти тврдините и да го запре византиското напредување. Неговото загинување пред ѕидините на Драч во 1018 година го забрзало конечниот пад на Самоиловата држава. По смртта на цар Самоил во 1014 година, Самоиловата држава се соочила со тешка политичка и […]

Никола Тесла во Македонска носија и македонски врски?

Никола Тесла – научниот гениј кој го осветли светот Никола Тесла е еден од најголемите научници и пронаоѓачи во историјата на човештвото. Неговите откритија во областа на електротехниката, наизменичната струја, електромагнетизмот и безжичниот пренос на сигнали ги поставија темелите на современиот технолошки свет. Поради огромното влијание на неговото дело, современите автори го нарекуваат „човекот што […]

Македонците во егејскиот дел на Македонија денес: народ меѓу непризнавањето, асимилацијата и опстојувањето

Македонците во егејскиот дел на Македонија, кој по Балканските војни и Букурешкиот мировен договор од 1913 година се наоѓа во составот на Грција, претставуваат едно од најсложените и најчувствителните малцински прашања на Балканот. Нивното присуство најчесто се поврзува со Леринско, Воденско, Костурско, Кајларско, Негушко, Гуменџиско и со делови од Солунско, Серско и Драмско. Во овие […]

Александар и неговото владеење до војната со Персија

Наспроти големата возбуда што ја предизвикало убиството на Филип Втори Македонски за време на свадбената веселба во Егеј, смената на монархот била извршена мирно. Верниот Антипатер помогнал во смирувањето на народот, истакнувајќи ги способностите и доблестите на престолонаследникот. Војската што ја предводел Александар и која победила кај Херонеја не се сомневала во неговите способности. На […]

Гемиџиите – младите македонски револуционери кои ја потресоа Европа

ШЕСТМИНАТА „АТЕНТАТОРИ“ ЗАЕДНО: Седнати одлево надесно се: Димитар Мечев (Марко Тодоровиќ), Орце Поп-Јорданов (Александар Гавриќ), Коста Кирков (Драган Оцокољиќ) и Павле Шатев (Истреф Беголи), а стојат Владимир Пингов (Стево Спасовски) и Илија Трчков (Дарко Дамевски). Кон крајот на април 1903 година, неколкумина млади македонски револуционери изведоа низа напади во Солун, со намера да го свртат […]

Гора и Горанците – еден народен предел поделен со државни граници

Гора е високопланинска област на јужните падини на Шар Планина, распослана меѓу Полог, Призренската Котлина и долината на Црн Дрим. Нејзиното име произлегува од македонскиот збор „гора“ – планина, шума и височина. Со векови тоа име не означувало само географски предел, туку и посебна човечка заедница, препознатлива по својот говор, исламската вероисповед, обичаите, носијата, печалбарството […]

Македонија и Македонците во „Алексијада“ на Ана Комнина

„Алексијада“ на византиската принцеза Ана Комнина претставува едно од најзначајните историски дела од средновековната епоха. Напишано во средината на XII век, делото е посветено на животот и владеењето на нејзиниот татко, византискиот цар Алексиј I Комнин, кој управувал со империјата од 1081 до 1118 година. Ана Комнина била исклучително образована жена, добро запознаена со историјата, […]

Злата и Цветко – љубовта што загина во последната одбрана на Крушево

Александар Стеванов Битката кај Слива, 12 август 1903 година Понекогаш историјата не ја пишуваат само големите војводи и судбоносните битки. Ја пишуваат и обичните луѓе — оние чии лични соништа засекогаш останале под урнатините на големите историски пресврти. Таква е приказната за Злата Велева Богеска и Цветко Стојчев Коруновски, двајца млади луѓе од селото Селце, […]

To top