Историја

Париската мировна конференција

Париската мировна конференција, на која се разгледувале прашањата поврзани со Македонија и положбата на Македонците од Егејска Македонија, се одржувала од 1946 до 1947 година во Парис.

Главните седници започнале на 29 јули 1946 година, а мировните договори со поранешните сојузници на нацистичка Германија биле потпишани на 10 февруари 1947 година.

Прашањето за националните права на Македонците од Егејска Македонија претставувало едно од најчувствителните и најсложените прашања на Париската мировна конференција по Втората светска војна. Во центарот на вниманието биле територијалните разграничувања меѓу Југославија и Грција, како и положбата на македонското население во Егејска Македонија.

На конференцијата постоела јасна поделеност меѓу големите сили. Западните држави, предводени од САД, Велика Британија и Франција, настојувале грчко-југословенските разграничувања да бидат решени во полза на Грција. Од друга страна, Советскиот Сојуз и источните социјалистички земји се залагале спорните прашања да се решаваат врз основа на етничкиот состав на населението и правото на народите на самоопределување.

И покрај настојувањата на социјалистичките земји за пообјективен пристап, западниот блок имал значително поголемо влијание врз текот на конференцијата и врз носењето на конечните одлуки. Како пример за тоа се наведува т.н. „австралиски предлог“, според кој најчувствителните прашања требало да ги решава поткомисија составена од претставници на четирите големи сили – САД, Велика Британија, Франција и СССР. Со тоа, останатите 17 држави учеснички биле ставени во второстепена улога.

Од особено значење за македонското прашање биле меморандумите и телеграмите што Македонците од Егејска Македонија ги испраќале до Париската мировна конференција и до Организацијата на Обединетите нации. Во нив биле опишани тешката положба, насилствата, убиствата, депортациите и теророт врз македонското население во Северна Грција.

На Конференцијата на пребеганите Македонци од Егејска Македонија, одржана на 17 март 1947 година во Прилеп, биле испратени телеграми и меморандуми во кои се протестирало против злосторствата извршени од грчките монархофашистички сили и организациите ЕДЕС и другите вооружени формации. Во документите се барало меѓународната заедница да преземе конкретни мерки за заштита на македонското население.

Според податоци објавени во францускиот весник „Л’Хуманите“, повикувајќи се на грчкиот весник „Ризоспастис“, во Егејска Македонија биле убиени 570 Македонци, а 1.266 биле депортирани. Овие бројки сведочат за драматичната состојба во која се наоѓало македонското население во тој период.

На Париската мировна конференција македонското прашање не било разгледувано како посебен национален проблем, туку во рамките на југословенско-грчките и југословенско-бугарските разграничувања. Во однос на Пиринска Македонија, се дискутирало за националните права на Македонците и за можноста за обединување со Вардарска Македонија во рамките на тогашната Народна Република Македонија.

Во составот на југословенската делегација на конференцијата учествувале и македонски претставници, меѓу кои Димитар Влахов и Благоја Хаџипанзов. Во тој период постоеле идеи за создавање југословенско-бугарска, па дури и Балканска федерација, во која би влегла и Албанија.

Сепак, кога станува збор за Егејска Македонија, југословенското раководство не покажало доволна активност за отворање на прашањето за обединување на македонскиот народ. Според историските сведоштва, Едвард Кардељ избегнувал директно да го постави ова прашање на меѓународната сцена, со цел да не се нарушат односите меѓу Југославија и Грција.

Прашањето за положбата на Македонците во Егејска и Пиринска Македонија го покренал Моша Пијаде, додека украинскиот претставник Мануилски јавно го осудил теророт врз Македонците во Грција и се заложил за заштита на нивните национални права.

Настаните што следувале по Париската мировна конференција, особено Резолуцијата на Информбирото од 1948 година и променетите меѓународни односи, дополнително негативно се одразиле врз остварувањето на македонските национални права и идејата за обединување на Македонија.

Најново од: Историја

Илинденското востание – македонската епопеја за слобода и сопствена држава

На 2 август 1903 година македонскиот народ се крена против османлиското ропство и пред светот ја покажа својата решеност да живее слободно во сопствена држава Илинденското востание од 1903 година претставува еден од најсветлите и најзначајните настани во поновата историја на Македонија. Тоа не било ненадеен и изолиран бунт, туку врв на долгогодишната организирана борба […]

Крушевскиот манифест – повик за слобода, братство и заедничка борба против тиранијата

Крушевскиот манифест е еден од најзначајните документи на Илинденското востание и Крушевската Република. Испратен од Штабот на крушевските востаници до муслиманското население во околината, тој претставува повик за заедничка борба против тиранијата, насилството и ропството, без разлика на верата и народноста. Крушевскиот манифест Браќа земљаци и мили комшии! Ние, вашите вечни комшии, пријатели и познајници […]

Повик за востанието

Илинденското востание било општонародно востание на македонскиот народ против османлиската власт и кулминација на долгогодишната борба за слобода и автономија на Македонија. Конгресот на Македонската револуционерна организација, одржан во Солун, донел одлука напролет да се крене оружено востание, при што неговото започнување и водење им биле препуштени на окружните комитети. Конгресот на Битолскиот револуционерен округ, […]

Зубовце – село со вековна историја, силна вера и нераскинлива врска со родниот крај

Од старите Пилигринци и населувањето на зубовските родови, преку печалбарството и древните обичаи, до Марена и обновените храмови, Зубовце со векови ги чува својата духовност, традиција и македонски идентитет. Во подножјето на Шар Планина, меѓу Дебреше на југ и Врапчиште на север, покрај Зубовскиот Поток, се наоѓа Зубовце – старо полошко село со богата историја […]

Потеклото, карактерот и образованието на Александар Македонски

Темелите на подвигот на Александар Македонски Воените успеси на Александар Македонски не можат целосно да се разберат без делото на Филип Втори. Александар несомнено бил воен гениј кој со својата храброст, визија и командантски способности создал огромна империја. Но во неговите раце се нашла најдобро организираната војска на тогашниот свет. Македонската фаланга, кралската коњица, искусните […]

Трлискиот инцидент – заборавеното злосторство врз Македонците во Егејска Македонија

На 27 јули 1924 година, во селото Трлис, Серско, во Егејска Македонија, се случил еден од најтрагичните настани во меѓувоениот период – убиството на 17 Македонци од страна на грчките воени власти. Настанот, познат како Трлиски инцидент, останува запаметен како симбол на страдањата што ги доживувало македонското население во годините по поделбата на Македонија. По […]

Павле Наумов до жителите на Тополчани во 1907 година: „Ние сме Македонци – ни Срби, ни Бугари, ни Грци“

Писмото на македонскиот војвода претставува значајно документарно сведоштво за борбата против странските пропаганди и за развиената македонска национална свест во почетокот на XX век Во годините по Илинденското востание Македонија била претворена во боиште на спротивставени интереси. Покрај османлиската власт, македонското население било изложено на силно дејствување на српската, бугарската и грчката пропаганда, кои преку […]

Раби Седрак: Македонија има трага и во храмовите на древен Египет

Раби Седрак ја отвори една исклучително интересна и значајна тема за македонската историја, велејќи дека „името на Македонија е напишано на храмовите на фараоните во Египет“. Раби В. Седрак е аналитичар за Блискиот Исток и безбедност. Институтот за европски студии го опишува како човек со долгогодишно искуство на Блискиот Исток, особено во Египет, Јордан и […]

To top