Историја

Србски документ од 1887 година: „Македонците се засебен народ со засебна историја, нарави и обичаи“

Архивскиот документ зборува за барање да се дозволи издавање на весник „Македонски глас“, кој требало да биде глас на македонското население и да ја претстави пред светот неговата посебност.

Во јавноста повторно се појави значаен историски документ од 1887 година, во кој јасно се зборува за Македонците како за засебен народ, со своја историја, свои нарави и свои обичаи.

Документот е особено важен бидејќи доаѓа од период кога Македонија сè уште се наоѓала под османлиска власт, а соседните држави веќе воделе силна политичка, црковна и просветна борба за влијание врз македонското население. Токму затоа, ваквите сведоштва имаат големо значење за разбирање на македонската национална свест во 19 век.

Во еден од најважните делови од текстот стои дека македонското население треба да му се јави на светот како: „засебан народ, са засебном историјом, наравима и обичајима“, Односно, како засебен народ со засебна историја, нарави и обичаи.

Понатаму во документот се истакнува дека, според тоа, никој нема право да претендира над Македонија и дека Македонија им останува на Македонците. Тоа е исклучително силна формулација за времето во кое е напишан документот.

Особено значаен е и делот во кој се предлага во престолнината да се издава весник под името „Македонски глас“. Тој весник требало да биде средство преку кое ќе се освести македонското население и преку кое пред светот ќе се претстави вистината за Македонците.

Според објавеното објаснување, во 1887 година српската влада испратила молба до рускиот пратеник во Цариград, Нелидов, со барање да помогне кај турските власти да се одобри печатење на листот „Македонски глас“. Во објаснувањето се наведува дека листот требало да биде на македонски јазик, со цел Македонците да имаат свои весници, книги и печатници.

Секако, јасно е дека Србија во тоа време имала и свој политички интерес, пред сè во спречување на бугарското влијание во Македонија. Но, без разлика на тие интереси, самата содржина на документот е многу важна, бидејќи покажува дека уште во 1887 година во дипломатски и политички кругови се зборувало за Македонците како посебен народ.

Овој документ е уште едно сведоштво дека македонската посебност не е измислена во 20 век, ниту е создадена со одлука на некоја партија или држава. Таа постоела многу порано, била забележувана, именувана и третирана како реалност.

Документот од 1887 година е создаден дури 57 години пред 1944 година, кога се институционализира современата македонска државност. Тој е и уште еден одговор на сите денешни обиди да се негира македонскиот идентитет, македонската историја и македонското име.

Македонците постоеле, зборувале за себе, биле препознавани од други и барале свој глас. А тој глас, уште во 1887 година, требало да се вика: „Македонски глас“.

Најново од: Историја

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Владеењето на Александар Македонски со провинциите Лидија и Карија

Историјата на Јонците покажува дека тие постојано го чувствуваа јаремот на туѓинецот како товар. Тие не се караа, туку ја почитуваа слободата како најголем благослов. Записот на Приен од третиот век ни дава благороден израз на оваа идеја кога вели: „Нема поголемо нешто за античкиот грчки човек од слободата“. На прашањето како Александар Македонски ги […]

Беличица во пламен – трагедијата од 19 септември 1944 година

На 19 септември 1944 година селото Беличица, во Горна Река, станало место на една од најтешките и најтрагичните борби во последните месеци од Народноослободителната војна во Македонија. Во нерамноправниот судир меѓу борците на Третиот тетовски партизански одред и многубројните балистички сили загинале 21 партизан, а по завршувањето на борбата биле убиени и 17 жители на […]

Драги Трајков за почетоците на ВМРО-ДПМНЕ во Струмица: „Ројал“ беше место каде отворено се зборуваше за македонска држава

Во годините кога Македонија го започнуваше патот кон осамостојување од Југославија, политичкото организирање не се одвиваше само во партиските штабови и на плоштадите. Драги Трајков од Струмица, во лично сведоштво се навраќа на атмосферата од тие години и на кафеаната „Ројал“, која, според неговото сеќавање, била едно од собиралиштата на членови и приврзаници на ВМРО-ДПМНЕ […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

20 септември 1944: Во Софија се пишувало за правото на самоопределување на македонскиот народ

На 20 септември 1944 година, во период на крупни политички и воени промени на Балканот, во Софија било објавено пишување во весникот „Отечествен фронт“ во кое се говорело за правото на самоопределување на македонскиот народ и за значењето на АСНОМ. Документот, зачуван во збирка поврзана со Павел Шатев, претставува значајно сведоштво за политичката атмосфера непосредно […]

Дабничкиот масакр: крвавиот 19 септември 1942 кај Прилеп

На 19 септември 1942 година, во месноста Дабнички Завој, меѓу Прилеп и селото Дабница, се случил еден од најтрагичните настани од периодот на Втората светска војна во Македонија – Дабничкиот масакр. Настанот бил кулминација на повеќедневна акција на бугарските окупаторски власти против населението од Дабница и прилепските учесници и поддржувачи на Народноослободителното движење. Дабница – […]

Брз економски развој во Мала Преспа и голем отпор на населението против асимилацијата

Во периодот од 1926 до 1930 година во Мала Преспа бил забележан брз развој, особено во изградбата на нови куќи. Голем број луѓе кои по Грчко-турската војна заминале на печалба низ светот им испраќале значителни суми пари на своите семејства, а кога се враќале во родните села, со себе носеле и голем дел од заштедените […]

To top