Историја

Србски документ од 1887 година: „Македонците се засебен народ со засебна историја, нарави и обичаи“

Архивскиот документ зборува за барање да се дозволи издавање на весник „Македонски глас“, кој требало да биде глас на македонското население и да ја претстави пред светот неговата посебност.

Во јавноста повторно се појави значаен историски документ од 1887 година, во кој јасно се зборува за Македонците како за засебен народ, со своја историја, свои нарави и свои обичаи.

Документот е особено важен бидејќи доаѓа од период кога Македонија сè уште се наоѓала под османлиска власт, а соседните држави веќе воделе силна политичка, црковна и просветна борба за влијание врз македонското население. Токму затоа, ваквите сведоштва имаат големо значење за разбирање на македонската национална свест во 19 век.

Во еден од најважните делови од текстот стои дека македонското население треба да му се јави на светот како: „засебан народ, са засебном историјом, наравима и обичајима“, Односно, како засебен народ со засебна историја, нарави и обичаи.

Понатаму во документот се истакнува дека, според тоа, никој нема право да претендира над Македонија и дека Македонија им останува на Македонците. Тоа е исклучително силна формулација за времето во кое е напишан документот.

Особено значаен е и делот во кој се предлага во престолнината да се издава весник под името „Македонски глас“. Тој весник требало да биде средство преку кое ќе се освести македонското население и преку кое пред светот ќе се претстави вистината за Македонците.

Според објавеното објаснување, во 1887 година српската влада испратила молба до рускиот пратеник во Цариград, Нелидов, со барање да помогне кај турските власти да се одобри печатење на листот „Македонски глас“. Во објаснувањето се наведува дека листот требало да биде на македонски јазик, со цел Македонците да имаат свои весници, книги и печатници.

Секако, јасно е дека Србија во тоа време имала и свој политички интерес, пред сè во спречување на бугарското влијание во Македонија. Но, без разлика на тие интереси, самата содржина на документот е многу важна, бидејќи покажува дека уште во 1887 година во дипломатски и политички кругови се зборувало за Македонците како посебен народ.

Овој документ е уште едно сведоштво дека македонската посебност не е измислена во 20 век, ниту е создадена со одлука на некоја партија или држава. Таа постоела многу порано, била забележувана, именувана и третирана како реалност.

Документот од 1887 година е создаден дури 57 години пред 1944 година, кога се институционализира современата македонска државност. Тој е и уште еден одговор на сите денешни обиди да се негира македонскиот идентитет, македонската историја и македонското име.

Македонците постоеле, зборувале за себе, биле препознавани од други и барале свој глас. А тој глас, уште во 1887 година, требало да се вика: „Македонски глас“.

Најново од: Историја

Во Софија излегол првиот број на весникот „Македонска правда“

На 4 септември 1933 година во Софија излегол првиот број на „Македонска правда“ – неделен весник на македонската емиграција во Бугарија, кој ги застапувал македонските национални, политички и културни интереси. Весникот „Македонска правда“ се појавил во еден од најтешките периоди за Македонија и македонскиот народ. Земјата била поделена меѓу соседните држави, а Македонците биле изложени […]

Аферата „Мис Стон“ – настанот што го сврте вниманието на светот кон Македонија

На 3 септември 1901 година четите на Јане Сандански, Христо Чернопеев и Крсто Асенов ја заробиле американската мисионерка Елен Стон. Шестмесечната заложничка драма, позната како аферата „Мис Стон“, одекнала низ Европа и Америка и го изнела македонското ослободително дело пред светската јавност. На 3 септември 1901 година, односно на 21 август според стариот календар, во […]

ВМРО му оддава признание на Михаил Чаков за зачувувањето на моштите на Гоце Делчев

Документот сведочи дека посмртните останки на Гоце Делчев биле чувани како македонска светиња, со верба дека еден ден ќе бидат положени во престолнината на независна Македонија Овој редок документ на ВМРО претставува писмена благодарност упатена до македонскиот револуционер Михаил Чаков за неговата улога во пронаоѓањето, прибирањето и зачувувањето на посмртните останки на Гоце Делчев. Документот […]

ГОЛЕМОСРПСКАТА ВООРУЖЕНА ПРОПАГАНДА ВО МАКЕДОНИЈА

По Илинденското востание, Владата на Кралството Србија активно се зафатила со формирање, финансирање и раководење на четничка организација, чие дејствување било целосно насочено кон Македонија. Формирањето на Српската четничка организација и нејзината активност претставувале нова фаза во пропагандното дејствување на српската влада. За разлика од дотогашната пропаганда, спроведувана преку црквите и училиштата, сега била создадена […]

Британски документ од 1901 година: Во Бугарија живееле 600.000 Македонци

Британскиот амбасадор сер Франсис Планкет известува дека Македонците имале големо општествено, воено и административно влијание во Бугарија, а нивниот стремеж бил создавање независна македонска држава. Во писмо од 9 март 1901 година, сер Франсис Планкет, британски амбасадор во Виена, известува дека во тогашното Кнежество Бугарија живееле околу 600.000 Македонци. Документот претставува значајно дипломатско сведоштво за […]

Манифестот на Привремената влада на Македонија од 1881 година – повик за единствена и обединета Македонија

Документите донесуваат силно сведоштво за стремежот на македонскиот народ кон политичко обединување, автономно уредување и возобновување на сопствената државност по Берлинскиот конгрес На 11/23 март 1881 година во Ќустендил бил прогласен Манифестот на Привремената влада на Македонија – „Единство“. Тој претставува еден од значајните документи во развојот на македонската политичка и националноослободителна мисла во XIX […]

Сведоштвото на Асен Богданов: „Сите останати се чувствуваа како Македонци“

Опис под фотографијата: Асен Богданов, меѓу припадници на бугарската војска и полиција и нивни домашни соработници за време на окупацијата на Македонија. Точниот датум и местото на фотографирањето не се потврдени со наведен архивски извор. Бугарскиот полициски началник на Скопската област на судењето во 1948 година признал дека населението во Македонија не се чувствувало како […]

Јуџин Борза: Античка Македонија долго била прикажувана низ призмата на грчките автори

Античка Македонија долго време била разгледувана низ призмата на грчките автори, кои за неа пишувале главно кога се судирала или се поврзувала со интересите на грчките градови-држави тврди американскиот историчар Јуџин Н. Борза. Поради тоа, историјата на Македонија треба да се проучува како историја на посебна држава и народ со сопствен развој, а не само […]

To top