Историја

Србски документ од 1887 година: „Македонците се засебен народ со засебна историја, нарави и обичаи“

Архивскиот документ зборува за барање да се дозволи издавање на весник „Македонски глас“, кој требало да биде глас на македонското население и да ја претстави пред светот неговата посебност.

Во јавноста повторно се појави значаен историски документ од 1887 година, во кој јасно се зборува за Македонците како за засебен народ, со своја историја, свои нарави и свои обичаи.

Документот е особено важен бидејќи доаѓа од период кога Македонија сè уште се наоѓала под османлиска власт, а соседните држави веќе воделе силна политичка, црковна и просветна борба за влијание врз македонското население. Токму затоа, ваквите сведоштва имаат големо значење за разбирање на македонската национална свест во 19 век.

Во еден од најважните делови од текстот стои дека македонското население треба да му се јави на светот како: „засебан народ, са засебном историјом, наравима и обичајима“, Односно, како засебен народ со засебна историја, нарави и обичаи.

Понатаму во документот се истакнува дека, според тоа, никој нема право да претендира над Македонија и дека Македонија им останува на Македонците. Тоа е исклучително силна формулација за времето во кое е напишан документот.

Особено значаен е и делот во кој се предлага во престолнината да се издава весник под името „Македонски глас“. Тој весник требало да биде средство преку кое ќе се освести македонското население и преку кое пред светот ќе се претстави вистината за Македонците.

Според објавеното објаснување, во 1887 година српската влада испратила молба до рускиот пратеник во Цариград, Нелидов, со барање да помогне кај турските власти да се одобри печатење на листот „Македонски глас“. Во објаснувањето се наведува дека листот требало да биде на македонски јазик, со цел Македонците да имаат свои весници, книги и печатници.

Секако, јасно е дека Србија во тоа време имала и свој политички интерес, пред сè во спречување на бугарското влијание во Македонија. Но, без разлика на тие интереси, самата содржина на документот е многу важна, бидејќи покажува дека уште во 1887 година во дипломатски и политички кругови се зборувало за Македонците како посебен народ.

Овој документ е уште едно сведоштво дека македонската посебност не е измислена во 20 век, ниту е создадена со одлука на некоја партија или држава. Таа постоела многу порано, била забележувана, именувана и третирана како реалност.

Документот од 1887 година е создаден дури 57 години пред 1944 година, кога се институционализира современата македонска државност. Тој е и уште еден одговор на сите денешни обиди да се негира македонскиот идентитет, македонската историја и македонското име.

Македонците постоеле, зборувале за себе, биле препознавани од други и барале свој глас. А тој глас, уште во 1887 година, требало да се вика: „Македонски глас“.

Најново од: Историја

Злата и Цветко – љубовта што загина во последната одбрана на Крушево

Александар Стеванов Битката кај Слива, 12 август 1903 година Понекогаш историјата не ја пишуваат само големите војводи и судбоносните битки. Ја пишуваат и обичните луѓе — оние чии лични соништа засекогаш останале под урнатините на големите историски пресврти. Таква е приказната за Злата Велева Богеска и Цветко Стојчев Коруновски, двајца млади луѓе од селото Селце, […]

Убиството на големиот стратег Филип Втори Македонски

Блискоста меѓу Александар Македонски и Аристотел била голема, а нивната духовна врска продолжила и подоцна, за време на походите во Азија. Посебно внимание му посветувале на античката грчка литература, уметноста и на научните прашања. Од особено значење било богатството од поезија со кое Аристотел ги запознал своите ученици и му овозможил на Александар темелно да […]

Документ од 1929 година: Македонците својот јазик го нарекувале „македонски“

Српскиот научник проф. д-р Радослав Грујиќ сведочи дека ниту во Прилеп, меѓу луѓе што завршиле бугарски училишта, не го слушнал одговорот „бугарски“, туку дека тие биле свесни за разликите меѓу македонскиот и бугарскиот говор Проф. д-р Радослав М. Грујиќ (1878–1955) бил српски историчар, православен теолог, универзитетски професор и член на Српската академија на науките. Од […]

Грчки и западни извори за населението во Егејска Македонија

Вистината не се брани со пропаганда, туку со извори, документи и факти. Во време на интернет, дигитални архиви и вештачка интелигенција, сè потешко е да се сокрие она што со децении било премолчувано — а уште потешко да се фалсификува историјата. Прашањето кој живеел и кој живее во Егејскиот дел на Македонија не треба да […]

Како беше променет етничкиот состав на Егејска Македонија: војни, преселби и асимилација

Најдлабоката промена се случила меѓу 1912 и 1949 година, преку војни, договорени размени на население, колонизација, протерувања, бегалски движења и асимилациски политики. Важно е да се нагласи дека османлиските статистики населението најчесто го делеле според верата, црковната припадност и јазикот, а не според денешното сфаќање на националноста. Поради тоа, грчките, македонските, бугарските и други историски […]

Историјата на Мала Преспа

Мала Преспа е историско-географска област во југозападниот дел на Македонија, распослана покрај југозападниот брег на Преспанското Езеро. Нејзиниот најголем дел денес се наоѓа во Република Албанија и е опфатен со Општина Пустец. Иако со државна граница е одвоена од останатиот дел на Македонија, областа со векови претставува единствен природен, историски и духовен простор со Преспа. […]

Мудроста и духот на античките Македонци низ старите изреки

Античка Македонија оставила длабока трага во историјата на Европа и на древниот свет. Под водство на владетели како Архелај I, Филип II и Александар Македонски, некогашното регионално кралство се издигнало во водечка политичка и воена сила, а неговата војска стигнала сè до Египет, Средна Азија и Индија. Покрај сведоштвата за војните, освојувањата и државничките потфати, […]

Букурешкиот договор – поделба на Македонија без гласот на Македонците

На 10 август 1913 година, по Втората балканска војна, без гласот на Македонците и без нивни претставници на преговарачката маса, во Букурешт била исцртана новата политичка карта на Балканот. Букурешкиот договор претставува еден од најтешките настани во поновата македонска историја. Со него Македонија била поделена меѓу соседните балкански држави, а македонскиот народ бил целосно исклучен […]

To top