Историја

Доброволците од Гостиварско во Македонско-одринското доброволство 1912–1913

Архивските списоци откриваат имиња на луѓе од Гостивар и гостиварските села кои во годините на Балканските војни биле заведени како ополченци, односно доброволци. Македонско-одринското доброволство, во бугарската историографија познато како Македоно-одринско опълчение, било доброволна воена формација во рамките на бугарската армија за време на Балканските војни. Во неговите редови биле вклучени луѓе од Македонија и […]

пред 1 мес.

Македонска нација ја почнува големата потрага по документите за судењето на ВМРО (Обединета)

МАКЕДОНСКИ ДОКУМЕНТАРЕН АРХИВ: Дел 1 По повеќе од девет децении започнува систематска потрага по оригиналните документи од судскиот процес во Софија од 1936 година – еден од најзначајните, но и најмалку истражени настани во поновата македонска историја. Постојат историски настани што со текот на времето се претвораат во легенди, затоа што документите остануваат тешко достапни, […]

пред 2 мес.

Документ од 1946 година сведочи за антисемитските мерки во Бугарија

Изложението на Централната конзисторија на Евреите во Бугарија е важен историски извор за положбата на еврејската заедница за време на фашистичкиот режим и по 9 септември 1944 година. Документот објавен во Софија во 1946 година, под наслов „Положението на бугарските Евреи за време на фашистичкиот режим и по 9 септември 1944 година“, претставува изложение на […]

пред 2 мес.

Како современата историографија го обликуваше ликот на Александар Македонски

Од Драјзен до Тарн – научните толкувања што го претворија Александар во една од најистражуваните личности во светската историја Еден од поактивните научници кои во поново време се занимавале со ликот и делото на Александар Македонски забележал: „Ние сите ја интерпретираме големата драма на Александар во прифатливите услови на нашето искуство и во нашите соништа.“ […]

пред 2 мес.

1998–2000: Од првата смена на власта до тивкото наталожување на кризата

Периодот од 1998 до 2000 година беше вовед во една од најчувствителните етапи во поновата македонска историја — време на прва демократска смена на власта, косовска криза, бегалски бран, евроатлантско позиционирање и сè поизразени безбедносни и меѓуетнички тензии. Периодот од 1998 до 2000 година претставува прв дел од една од најбурните и најчувствителни етапи во […]

пред 2 мес.

Теории за изгубениот гроб на Александар Македонски

Архивски текст од 2013 година од Гордана Димовска: Од необичните тврдења за артефакти во Илиноис до теоријата дека посмртните останки на Александар се наоѓаат во Венеција, мистеријата за неговиот гроб и понатаму ја буди светската јавност. Овој текст се реобјавува како архивски прилог за една од најголемите историски и археолошки мистерии поврзани со Александар Македонски. […]

пред 2 мес.

Документи од времето на царицата Елисавета: Македонците постоеле многу пред Тито

Руски документи од XVIII век: Македонците запишани како посебен народ и „македонска нација“ Во документи од времето на руската царица Елисавета Петровна, поврзани со населувањето на православни народи од Балканот во Руската Империја, јасно се спомнуваат Македонците, а во посебни списоци доселеници се заведени како припадници на „македонска нација“. Историските документи понекогаш зборуваат посилно од […]

пред 2 мес.

Документ од 1904 година: Бугарија се обврзала да ги прогонува и казнува македонските револуционери

Во договор со Отоманската Империја, бугарската влада презела обврска да спречува револуционерни комитети, чети и активности поврзани со македонското ослободително движење. Малку познат документ од февруари 1904 година сведочи дека Кнежеството Бугарија презело конкретна обврска пред Отоманската Империја да го забрани организирањето и функционирањето на револуционерни комитети на својата територија, да го спречува создавањето чети, […]

пред 2 мес.

Александар Македонски меѓу историјата, митот и вечната македонска вистина

Ликот и делото на Александар Трети Македонски со векови остануваат предмет на истражување, восхит и толкувања, но и поле на судир меѓу историските факти, легендите и современите обиди за присвојување на минатото. Во време кога различни политички и идеолошки центри се обидуваат да ги преобликуваат историските факти и да ги присвојуваат достигнувањата на древните цивилизации, […]

пред 2 мес.

Мијак кој се покајал поради антимакедонската пропаганда во 1939 година

Ристо Огњановиќ-Лоноски е роден во мијачкото село Галичник во 1870 година, во семејството Лоновци. Како млад човек заминал на печалба со својот татко во Солун, каде што се запишал во Егзархиската гимназија. Подоцна школувањето го продолжил во Учителската школа „Свети Сава“ во Белград, специјално отворена за деца од Македонија, со цел создавање кадар што ќе […]

пред 2 мес.

Македонскиот јазик признат во американски дикументи од 1919 година

Архивски документ на американската Служба за имиграција сведочи: „Сите тие зборуваат македонски“ Историските архиви чуваат бројни сведоштва за постоењето и употребата на македонскиот јазик многу пред неговата официјална кодификација во 1945 година. Еден таков значаен документ потекнува од 26 април 1919 година и е издаден од Службата за имиграција при Министерството за труд на Соединетите […]

пред 2 мес.

Српски конзул во Битола за Македонскиот јазик во 1892 година

Српскиот конзул во Битола, Димитрије Боди, во извештај до министерот за надворешни работи на Србија, Владан Ѓорѓевиќ, во 1892 година запишал значајно сведоштво за употребата и афирмацијата на македонскиот јазик во образованието. Во својот извештај тој наведува: „…Она што се случува во овој град, господине министре, според моето скромно мислење може да предизвика далекусежни последици […]

пред 2 мес.