Историја

Српски конзул во Битола за Македонскиот јазик во 1892 година

Српскиот конзул во Битола, Димитрије Боди, во извештај до министерот за надворешни работи на Србија, Владан Ѓорѓевиќ, во 1892 година запишал значајно сведоштво за употребата и афирмацијата на македонскиот јазик во образованието.

Во својот извештај тој наведува:

„…Она што се случува во овој град, господине министре, според моето скромно мислење може да предизвика далекусежни последици за нашата работа во тој крај, каде што и досега имавме сосема мал успех. За нас сега е важно да се истиснат туѓите пропаганди, а подоцна ќе биде лесно.

Доволно е да најдеме еден свештеник и неколку луѓе, и работата е завршена.

Дознав од моите луѓе дека тамошната општина на својата седница од 22 август оваа година донела одлука за новата учебна 1892/1893 година наставата да се одржува на македонски дијалект. Дури и на градските учители им била дадена задача да изработат програма за јазична настава и да подготват привремена граматика на македонскиот дијалект.

Доколку наставата во градското училиште се покаже успешна, тогаш на полугодието да се прошири и во соседните села: Маврово, Личишта, Тихолишта и Шестово.

Една комисија составена од тројца учители е задолжена да ја започне работата, и таа веќе заседава во Економскиот интернат…“

Ова сведоштво претставува значаен историски документ кој покажува дека уште кон крајот на XIX век постоеле иницијативи за организирање на наставата на македонски јазик, како и обиди за подготовка на наставни програми и граматички правила за македонскиот говор.

Извор: Извештај на Димитрије Боди до министерот за надворешни работи Владан Ѓорѓевиќ, 26 април 1892 година.

 

Најново од: Историја

Злата и Цветко – љубовта што загина во последната одбрана на Крушево

Александар Стеванов Битката кај Слива, 12 август 1903 година Понекогаш историјата не ја пишуваат само големите војводи и судбоносните битки. Ја пишуваат и обичните луѓе — оние чии лични соништа засекогаш останале под урнатините на големите историски пресврти. Таква е приказната за Злата Велева Богеска и Цветко Стојчев Коруновски, двајца млади луѓе од селото Селце, […]

Убиството на големиот стратег Филип Втори Македонски

Блискоста меѓу Александар Македонски и Аристотел била голема, а нивната духовна врска продолжила и подоцна, за време на походите во Азија. Посебно внимание му посветувале на античката грчка литература, уметноста и на научните прашања. Од особено значење било богатството од поезија со кое Аристотел ги запознал своите ученици и му овозможил на Александар темелно да […]

Документ од 1929 година: Македонците својот јазик го нарекувале „македонски“

Српскиот научник проф. д-р Радослав Грујиќ сведочи дека ниту во Прилеп, меѓу луѓе што завршиле бугарски училишта, не го слушнал одговорот „бугарски“, туку дека тие биле свесни за разликите меѓу македонскиот и бугарскиот говор Проф. д-р Радослав М. Грујиќ (1878–1955) бил српски историчар, православен теолог, универзитетски професор и член на Српската академија на науките. Од […]

Грчки и западни извори за населението во Егејска Македонија

Вистината не се брани со пропаганда, туку со извори, документи и факти. Во време на интернет, дигитални архиви и вештачка интелигенција, сè потешко е да се сокрие она што со децении било премолчувано — а уште потешко да се фалсификува историјата. Прашањето кој живеел и кој живее во Егејскиот дел на Македонија не треба да […]

Како беше променет етничкиот состав на Егејска Македонија: војни, преселби и асимилација

Најдлабоката промена се случила меѓу 1912 и 1949 година, преку војни, договорени размени на население, колонизација, протерувања, бегалски движења и асимилациски политики. Важно е да се нагласи дека османлиските статистики населението најчесто го делеле според верата, црковната припадност и јазикот, а не според денешното сфаќање на националноста. Поради тоа, грчките, македонските, бугарските и други историски […]

Историјата на Мала Преспа

Мала Преспа е историско-географска област во југозападниот дел на Македонија, распослана покрај југозападниот брег на Преспанското Езеро. Нејзиниот најголем дел денес се наоѓа во Република Албанија и е опфатен со Општина Пустец. Иако со државна граница е одвоена од останатиот дел на Македонија, областа со векови претставува единствен природен, историски и духовен простор со Преспа. […]

Мудроста и духот на античките Македонци низ старите изреки

Античка Македонија оставила длабока трага во историјата на Европа и на древниот свет. Под водство на владетели како Архелај I, Филип II и Александар Македонски, некогашното регионално кралство се издигнало во водечка политичка и воена сила, а неговата војска стигнала сè до Египет, Средна Азија и Индија. Покрај сведоштвата за војните, освојувањата и државничките потфати, […]

Букурешкиот договор – поделба на Македонија без гласот на Македонците

На 10 август 1913 година, по Втората балканска војна, без гласот на Македонците и без нивни претставници на преговарачката маса, во Букурешт била исцртана новата политичка карта на Балканот. Букурешкиот договор претставува еден од најтешките настани во поновата македонска историја. Со него Македонија била поделена меѓу соседните балкански држави, а македонскиот народ бил целосно исклучен […]

To top