Македонски легенди

Владимир Полежина – од доктор на Сорбона и творец на актите на АСНОМ до заточеник на Голи Оток

Тихомир Каранфилов

Тихомир Каранфилов

Владимир Полежина е роден на 30 мај 1913 година во Кичево, а починал на 16 јуни 1980 година во Скопје.

Владимир Полежина ибл истакнат македонски интелектуалец, учесник во Народноослободителната борба, делегат на Првото заседание на АСНОМ и еден од творците на неговите државотворни акти.

Во 1932 година се запишал на Универзитетот Сорбона во Париз, каде што дипломирал, а во 1939 година, на само 26-годишна возраст, докторирал со тезата „Фондови за изедначување на девизните курсеви“.

За време на студиите активно се вклучил во студентското демократско движење, а во 1937 година станал секретар на студентското друштво во Париз. По враќањето во Македонија, како член на Месниот комитет на КПЈ во Кичево, во 1941 година се вклучил во подготовките за Народноослободителната борба.

За време на втората светска војна во мај 1943 година бил уапсен и испратен во логорот Порто Романо во Албанија. По капитулацијата на Италија се вратил во Македонија и во септември 1943 година се приклучил кон Народно ослободителната и антифашистичка војна на Македонија.

Во Главниот штаб на НОВ и ПОМ бил задолжен за изградбата на народната власт. Како делегат учествувал на Првото заседание на АСНОМ и бил избран за втор секретар на Президиумот.

За неговиот придонес Киро Глигоров запишал: „Сите работевме, но, се разбира, Полежина имаше големо познавање и даде голем придонес во создавањето на актите на АСНОМ.“

Иако неговото знаење ѝ било потребно на Македонија, на 3 ноември 1944 година бил испратен на работа во Националниот комитет за ослободување на Југославија, бидејќи на федералната влада ѝ биле потребни образовани и стручни кадри.

Во 1945 година бил вклучен во Воената мисија на Демократска Федеративна Југославија во Франција, а од декември истата година работел во југословенската воена мисија во Германија. Бил шеф на мисијата при Контролниот совет за Германија и при Главниот штаб на англо-американските сили во Франкфурт на Мајна. Во југословенската војска бил унапреден во чин потполковник.

Во 1948 година бил повикан на разговор кај шефот на советската воена мисија, по што започнала неговата голгота. Бил вратен од Германија, демобилизиран и ставен во немилост.

Во јануари 1951 година, без судски процес, бил лишен од слобода и испратен на Голи Оток, каде што останал до април 1954 година.

По излегувањето од логорот работел во Народната банка во Белград. Во 1965 година се вратил во Скопје и до крајот на својот работен век работел во Економскиот институт при Универзитетот „Свети Кирил и Методиј“.

Животниот пат на Владимир Полежина останува сведоштво за една трагична македонска судбина – од доктор на Сорбона, борец и градител на македонската државност до политички прогонуван заточеник на Голи Оток.

Вечна му слава!

Најново од: Македонски легенди

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско. Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија. Роден во сиромашно семејство во […]

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

To top