Македонски легенди

Петар Божиновски – Пецо

Тихомир Каранфилов

Тихомир Каранфилов

Петар Божиновски – Пецо, познат и под партизанското име Кочо (15 јануари 1920 – 26 септември 1970), бил македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Како организатор, курир и политички раководител учествувал во повеќе значајни борбени акции. Во текот на војната бил двапати ранет, но продолжил да се бори до ослободувањето на Македонија.

Петар Божиновски е роден на 15 јануари 1920 година во Битола, во сиромашно работничко семејство. По завршувањето на основното училиште посетувал два класа во Битолската гимназија, но поради немаштијата бил принуден да го прекине образованието.

Го изучил кројачкиот занает, а потоа се вработил како тутунски работник во битолскиот Монопол. Таму непосредно се запознал со тешката положба на работниците и се вклучил во активностите на УРС-овите синдикати и во илегалните политички кружоци.

На почетокот од 1941 година бил примен во СКОЈ, а набргу по окупацијата станал член на КПЈ во Битола. Бил член на Воениот комитет на Месниот комитет и учествувал во собирањето и складирањето оружје, организирањето борци и подготовките за вооружено востание.

Како близок соработник на Стив Наумов, учествувал во префрлањето илегалци и борци од градот во партизанските единици. Бил еден од иницијаторите и организаторите на Првиот битолски партизански одред „Пелистер“.

Кон крајот на 1941 година бугарската полиција распишала потерница по него и понудила парична награда за неговото фаќање, жив или мртов. Поради тоа бил принуден да ја напушти Битола и на 22 април 1942 година станал борец на Битолскиот народноослободителен партизански одред „Пелистер“. Од 6 јули истата година се борел во Битолско-преспанскиот партизански одред.

Божиновски особено се истакнал при ослободувањето на Смилево на Илинден, 2 август 1942 година, кога партизаните ги изненадиле претставниците на бугарската окупаторска власт и го заробиле селскиот кмет. Учествувал и во нападот врз бугарската полициска станица во Кажани.

На 15 ноември 1942 година се истакнал и во нападот на железничката станица Српци. Во борбата бил ранет, но и покрај повредата успеал да спаси ранет соборец. Неговата храброст и пожртвуваност станале познати и во повисоките раководни кругови на Народноослободителното движење.

На почетокот од 1943 година бил назначен за специјален курир на Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија. Тоа била исклучително опасна задача, која подразбирала движење низ окупираната територија и пренесување важни пораки, наредби и доверливи материјали.

Повеќепати придружувал високи раководители на движењето. При една задача, додека влегувал во Битола, бил откриен и нападнат од десетина бугарски полицајци, но успеал да го пробие обрачот и да се извлече.

Од август 1943 година бил заменик-политички комесар на чета во партизанскиот одред „Даме Груев“. Од јуни до октомври 1944 година ја извршувал истата должност во Седмата македонска народноослободителна бригада.

Како заменик-политички комесар учествувал во завршните борби за ослободување на Македонија. Според објавените сведоштва, лично раководел со акцијата за освојување на караулата „Станков Гроб“, а учествувал и во борбите кај Ѓавато и Стремешево.

Во август 1944 година Петар Божиновски бил делегат на Првото заседание на АСНОМ, со што непосредно учествувал и во создавањето на македонската државност.

Во текот на Народноослободителната борба бил двапати ранет, но ниту повредите ниту постојаната опасност не го оддалечиле од борбата.

По ослободувањето работел во Државниот секретаријат за внатрешни работи и имал чин потполковник на ЈНА. Подоцна работел во Царинската управа, а потоа бил назначен за помошник на генералниот директор на ПТТ Македонија.

Петар Божиновски – Пецо починал на 26 септември 1970 година во Скопје, на 50-годишна возраст.

Бил носител на Партизанската споменица 1941 и на повеќе југословенски одликувања. За народен херој на Југославија бил прогласен на 2 август 1952 година.

Од сиромашен тутунски работник и синдикален активист, Божиновски израснал во организатор, борец и политички раководител на македонското ослободително движење. Неговата храброст особено се покажала во најтешките мигови – кога ранет спасувал соборец, кога како курир минувал низ окупираната територија и кога застанувал на чело на опасни борбени акции.

Петар Божиновски – Пецо, меѓу соборците познат како Кочо, останува запаметен како еден од истакнатите битолски борци и народни херои кои својот живот го посветиле на слободата на Македонија.

Најново од: Македонски легенди

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

Трајче Петкановски

Трајче Петкановски – учител и организатор на народноослободителната борба во Велешко Трајче Петкановски (7 октомври 1919 – 6 август 1943) е македонски учител, партизан и организатор на народноослободителната борба во Велешко. Член на првата партиска ќелија на КПЈ во Азот, тој загинал на неполни 24 години во борба со бугарската полиција и контрачетниците. Неговото име […]

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско. Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија. Роден во сиромашно семејство во […]

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

To top