Македонски легенди

Петар Божиновски – Пецо

Тихомир Каранфилов

Петар Божиновски – Пецо, познат и под партизанското име Кочо (15 јануари 1920 – 26 септември 1970), бил македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Како организатор, курир и политички раководител учествувал во повеќе значајни борбени акции. Во текот на војната бил двапати ранет, но продолжил да се бори до ослободувањето на Македонија.

Петар Божиновски е роден на 15 јануари 1920 година во Битола, во сиромашно работничко семејство. По завршувањето на основното училиште посетувал два класа во Битолската гимназија, но поради немаштијата бил принуден да го прекине образованието.

Го изучил кројачкиот занает, а потоа се вработил како тутунски работник во битолскиот Монопол. Таму непосредно се запознал со тешката положба на работниците и се вклучил во активностите на УРС-овите синдикати и во илегалните политички кружоци.

На почетокот од 1941 година бил примен во СКОЈ, а набргу по окупацијата станал член на КПЈ во Битола. Бил член на Воениот комитет на Месниот комитет и учествувал во собирањето и складирањето оружје, организирањето борци и подготовките за вооружено востание.

Како близок соработник на Стив Наумов, учествувал во префрлањето илегалци и борци од градот во партизанските единици. Бил еден од иницијаторите и организаторите на Првиот битолски партизански одред „Пелистер“.

Кон крајот на 1941 година бугарската полиција распишала потерница по него и понудила парична награда за неговото фаќање, жив или мртов. Поради тоа бил принуден да ја напушти Битола и на 22 април 1942 година станал борец на Битолскиот народноослободителен партизански одред „Пелистер“. Од 6 јули истата година се борел во Битолско-преспанскиот партизански одред.

Божиновски особено се истакнал при ослободувањето на Смилево на Илинден, 2 август 1942 година, кога партизаните ги изненадиле претставниците на бугарската окупаторска власт и го заробиле селскиот кмет. Учествувал и во нападот врз бугарската полициска станица во Кажани.

На 15 ноември 1942 година се истакнал и во нападот на железничката станица Српци. Во борбата бил ранет, но и покрај повредата успеал да спаси ранет соборец. Неговата храброст и пожртвуваност станале познати и во повисоките раководни кругови на Народноослободителното движење.

На почетокот од 1943 година бил назначен за специјален курир на Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија. Тоа била исклучително опасна задача, која подразбирала движење низ окупираната територија и пренесување важни пораки, наредби и доверливи материјали.

Повеќепати придружувал високи раководители на движењето. При една задача, додека влегувал во Битола, бил откриен и нападнат од десетина бугарски полицајци, но успеал да го пробие обрачот и да се извлече.

Од август 1943 година бил заменик-политички комесар на чета во партизанскиот одред „Даме Груев“. Од јуни до октомври 1944 година ја извршувал истата должност во Седмата македонска народноослободителна бригада.

Како заменик-политички комесар учествувал во завршните борби за ослободување на Македонија. Според објавените сведоштва, лично раководел со акцијата за освојување на караулата „Станков Гроб“, а учествувал и во борбите кај Ѓавато и Стремешево.

Во август 1944 година Петар Божиновски бил делегат на Првото заседание на АСНОМ, со што непосредно учествувал и во создавањето на македонската државност.

Во текот на Народноослободителната борба бил двапати ранет, но ниту повредите ниту постојаната опасност не го оддалечиле од борбата.

По ослободувањето работел во Државниот секретаријат за внатрешни работи и имал чин потполковник на ЈНА. Подоцна работел во Царинската управа, а потоа бил назначен за помошник на генералниот директор на ПТТ Македонија.

Петар Божиновски – Пецо починал на 26 септември 1970 година во Скопје, на 50-годишна возраст.

Бил носител на Партизанската споменица 1941 и на повеќе југословенски одликувања. За народен херој на Југославија бил прогласен на 2 август 1952 година.

Од сиромашен тутунски работник и синдикален активист, Божиновски израснал во организатор, борец и политички раководител на македонското ослободително движење. Неговата храброст особено се покажала во најтешките мигови – кога ранет спасувал соборец, кога како курир минувал низ окупираната територија и кога застанувал на чело на опасни борбени акции.

Петар Божиновски – Пецо, меѓу соборците познат како Кочо, останува запаметен како еден од истакнатите битолски борци и народни херои кои својот живот го посветиле на слободата на Македонија.

Најново од: Македонски легенди

Рафаел Батино – револуционерот од Битола познат како Миша Цветковиќ

Рафаел Јосеф Батино бил комунист, синдикален активист и учесник во Народноослободителната борба. Неговиот животен пат водел од Битола и Мексико до затворот во Сремска Митровица и партизанските боишта во Санџак. Меѓу соборците бил познат како Миша Цветковиќ. Рафаел Јосеф Батино е роден на 14 јануари 1910 година во Битола, во угледно сефардско еврејско семејство. Основното […]

Владимир Полежина – од доктор на Сорбона и творец на актите на АСНОМ до заточеник на Голи Оток

Владимир Полежина е роден на 30 мај 1913 година во Кичево, а починал на 16 јуни 1980 година во Скопје. Владимир Полежина ибл истакнат македонски интелектуалец, учесник во Народноослободителната борба, делегат на Првото заседание на АСНОМ и еден од творците на неговите државотворни акти. Во 1932 година се запишал на Универзитетот Сорбона во Париз, каде […]

Крсте Црвенковски – народен херој и бранител на македонската кауза

Крсте Црвенковски е една од најзначајните личности во македонската политичка историја од втората половина на XX век. Револуционер, учесник во Народноослободителната борба, народен херој, политичар, реформатор, публицист и дисидент, тој остави длабока трага во борбата за македонската национална самобитност и за поголема рамноправност на Македонија во југословенската федерација. Роден е на 16 јули 1921 година […]

Д-р Хаим Абраванел – лекарот што го посвети животот на човечноста

Еврејскиот лекар, интернист и кардиолог д-р Хаим Абраванел остави длабока трага во македонското здравство. Го преживеа холокаустот, загуби голем дел од семејството во Треблинка, а подоцна и своите деца во катастрофалниот земјотрес во Скопје. Д-р Хаим Абраванел е роден на 25 декември 1896 година во Пирот, тогаш во Кралството Србија, во многучлено семејство со 11 […]

Питу Гули – легендарниот војвода и херој од Мечкин Камен

Питу Гули е роден во 1865 година во Крушево, а загинал на 12 август 1903 година на Мечкин Камен. Тој бил македонски револуционер, член и војвода на Тајната македонско-одринска револуционерна организација и еден од најистакнатите учесници во Илинденското востание. Со својата храброст и подготвеност да се жртвува за слободата на Македонија станал легендарен јунак, опеан […]

Ѓорѓи Поп Андов,

Ѓорѓи Поп Андов (1903–1969) – лекарот што ја постави основата на современата фтизиологија во Македонија Ѓорѓи Поп Андов (1903–1969) е еден од пионерите на македонското здравство, лекар, фтизиолог и учесник во Народноослободителната борба. Особено е запаметен како основач и прв управник на Специјалната болница за туберкулоза во Битола, институција која одиграла клучна улога во борбата […]

Ѓорѓи Наумов, Блаже Рогозинаро и Кочо Десано – тројцата битолски револуционери обесени во Скопје

На 21 јули 1942 година, по пресуда на бугарскиот окупаторски воен суд, во Скопскиот затвор биле обесени Ѓорѓи Василев Наумов, Блаже Димитровски – Рогозинаро и Кочо Десанов – Десано. Тројцата биле истакнати учесници во македонското националноослободително движење и организатори на антифашистичкиот отпор во Битолско. На 21 јули 1942 година во Скопскиот затвор биле извршени смртните […]

Андреа Михал – свештеникот од Мала Преспа кого затворот не успеа да го одвои од Бога

Едмонд Темелко Точните податоци за годината на раѓање и упокојување на свештеникот Андреа Михал засега не ни се познати. Македонскиот свештеник од Мала Преспа, Андреа Михал, бил осуден на осум години затвор затоа што одбил да ја предаде својата свештеничка одежда за исмевање на православната вера. По падот на режимот на Енвер Хоџа, неговата најголема […]

To top