Македонски легенди

Владимир Полежина – од доктор на Сорбона и творец на актите на АСНОМ до заточеник на Голи Оток

Тихомир Каранфилов

Владимир Полежина е роден на 30 мај 1913 година во Кичево, а починал на 16 јуни 1980 година во Скопје.

Владимир Полежина ибл истакнат македонски интелектуалец, учесник во Народноослободителната борба, делегат на Првото заседание на АСНОМ и еден од творците на неговите државотворни акти.

Во 1932 година се запишал на Универзитетот Сорбона во Париз, каде што дипломирал, а во 1939 година, на само 26-годишна возраст, докторирал со тезата „Фондови за изедначување на девизните курсеви“.

За време на студиите активно се вклучил во студентското демократско движење, а во 1937 година станал секретар на студентското друштво во Париз. По враќањето во Македонија, како член на Месниот комитет на КПЈ во Кичево, во 1941 година се вклучил во подготовките за Народноослободителната борба.

За време на втората светска војна во мај 1943 година бил уапсен и испратен во логорот Порто Романо во Албанија. По капитулацијата на Италија се вратил во Македонија и во септември 1943 година се приклучил кон Народно ослободителната и антифашистичка војна на Македонија.

Во Главниот штаб на НОВ и ПОМ бил задолжен за изградбата на народната власт. Како делегат учествувал на Првото заседание на АСНОМ и бил избран за втор секретар на Президиумот.

За неговиот придонес Киро Глигоров запишал: „Сите работевме, но, се разбира, Полежина имаше големо познавање и даде голем придонес во создавањето на актите на АСНОМ.“

Иако неговото знаење ѝ било потребно на Македонија, на 3 ноември 1944 година бил испратен на работа во Националниот комитет за ослободување на Југославија, бидејќи на федералната влада ѝ биле потребни образовани и стручни кадри.

Во 1945 година бил вклучен во Воената мисија на Демократска Федеративна Југославија во Франција, а од декември истата година работел во југословенската воена мисија во Германија. Бил шеф на мисијата при Контролниот совет за Германија и при Главниот штаб на англо-американските сили во Франкфурт на Мајна. Во југословенската војска бил унапреден во чин потполковник.

Во 1948 година бил повикан на разговор кај шефот на советската воена мисија, по што започнала неговата голгота. Бил вратен од Германија, демобилизиран и ставен во немилост.

Во јануари 1951 година, без судски процес, бил лишен од слобода и испратен на Голи Оток, каде што останал до април 1954 година.

По излегувањето од логорот работел во Народната банка во Белград. Во 1965 година се вратил во Скопје и до крајот на својот работен век работел во Економскиот институт при Универзитетот „Свети Кирил и Методиј“.

Животниот пат на Владимир Полежина останува сведоштво за една трагична македонска судбина – од доктор на Сорбона, борец и градител на македонската државност до политички прогонуван заточеник на Голи Оток.

Вечна му слава!

Најново од: Македонски легенди

Методија Шаторов-Шарло – македонскиот деец чија смрт остана обвиена со тајна

На 4 септември 1944 година, во битката кај Милеви Скали, во близина на Пазарџик, загинал Методија Шаторов-Шарло – македонски комунист, антифашист и национален деец. Иако официјално било соопштено дека бил погоден од непријателски оган, околностите на неговата смрт никогаш не биле целосно разјаснети. Методија Шаторов-Шарло е роден на 10 јануари 1897 година во Прилеп. Уште […]

Леонид Јанков – легендарниот бранител на Гевгелиско

Леонид Јанков (10 март 1878, село Мачуково, Гевгелиско – 2 септември 1905, Ѓуров Дол кај селото Ѓавато, Гевгелиско) бил македонски револуционер и еден од најхрабрите борци за македонското национално ослободување. Учествувал во многубројни борби против османлиската власт, а со својата пожртвуваност, физичка сила и стрелачка вештина станал легендарен заштитник на македонското население во Гевгелиско. Леонид […]

Мара Нацева

Мара Нацева – Анка е родена на 28 септември 1920 година во Куманово, а починала на 1 јули 2013 година во родниот град. Таа била истакната македонска револуционерка, комунистички деец, првоборец и учесничка во Народноослободителната борба. Како делегат учествувала на Првото заседание на АСНОМ, на кое биле поставени темелите на современата македонска држава. Тешките услови […]

Богоја Фотев од Герман голем револуционер и страдалник

Богоја Фотев од Герман голем револуционер и страдалник  (14 август 1900 – 27 јануари 1993) – Посебно место меѓу истакнатите Македонци од Долна Преспа зазема Богоја Фотев од Герман – македонски револуционер, државник и претседател на Президиумот на Народното собрание на Македонија. Роден е на 14 август 1900 година во селото Герман, во егејскиот дел […]

Тодор Александров – духот на македонската борба

Тодор Александров (4 март 1881 – 31 август 1924) е македонски револуционер и еден од најистакнатите раководители на ВМРО. Роден е во Ново Село, Штипско, а бил убиен кај месноста Трите Реки, во близина на пиринското село Сугарево. Неговиот живот и револуционерно дело биле посветени на борбата за автономна, обединета и независна Македонија. Во плејадата […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Стерјо Спасе од Глобочани

Стерјо Спасе, еден од најпознатите романсиери во Албанија и истакнат претставник на македонското малцинство во таа земја, роден на 14 август 1914 година во селото Глобочани, во Мала Преспа, починал на 12 ноември 1989 година во Тирана. Неговото пошироко семејство ја носело родовската ознака Ничовци и било меѓу побројните семејства во Глобочани. За свое презиме […]

Божин Проданов

Божин Проданов (12 декември 1871 – ?) е македонски револуционер, учител и деец на Македонската револуционерна организација. Бил активен член на Организацијата во Егејскиот дел на Македонија, а од 1907 година се наоѓал на чело на Солунскиот окружен комитет. По емигрирањето во Бугарија дејствувал меѓу македонската прогресивна емиграција и решително се залагал за остварување на […]

To top