Македонски легенди

Владимир Полежина – од доктор на Сорбона и творец на актите на АСНОМ до заточеник на Голи Оток

Тихомир Каранфилов

Владимир Полежина е роден на 30 мај 1913 година во Кичево, а починал на 16 јуни 1980 година во Скопје.

Владимир Полежина ибл истакнат македонски интелектуалец, учесник во Народноослободителната борба, делегат на Првото заседание на АСНОМ и еден од творците на неговите државотворни акти.

Во 1932 година се запишал на Универзитетот Сорбона во Париз, каде што дипломирал, а во 1939 година, на само 26-годишна возраст, докторирал со тезата „Фондови за изедначување на девизните курсеви“.

За време на студиите активно се вклучил во студентското демократско движење, а во 1937 година станал секретар на студентското друштво во Париз. По враќањето во Македонија, како член на Месниот комитет на КПЈ во Кичево, во 1941 година се вклучил во подготовките за Народноослободителната борба.

За време на втората светска војна во мај 1943 година бил уапсен и испратен во логорот Порто Романо во Албанија. По капитулацијата на Италија се вратил во Македонија и во септември 1943 година се приклучил кон Народно ослободителната и антифашистичка војна на Македонија.

Во Главниот штаб на НОВ и ПОМ бил задолжен за изградбата на народната власт. Како делегат учествувал на Првото заседание на АСНОМ и бил избран за втор секретар на Президиумот.

За неговиот придонес Киро Глигоров запишал: „Сите работевме, но, се разбира, Полежина имаше големо познавање и даде голем придонес во создавањето на актите на АСНОМ.“

Иако неговото знаење ѝ било потребно на Македонија, на 3 ноември 1944 година бил испратен на работа во Националниот комитет за ослободување на Југославија, бидејќи на федералната влада ѝ биле потребни образовани и стручни кадри.

Во 1945 година бил вклучен во Воената мисија на Демократска Федеративна Југославија во Франција, а од декември истата година работел во југословенската воена мисија во Германија. Бил шеф на мисијата при Контролниот совет за Германија и при Главниот штаб на англо-американските сили во Франкфурт на Мајна. Во југословенската војска бил унапреден во чин потполковник.

Во 1948 година бил повикан на разговор кај шефот на советската воена мисија, по што започнала неговата голгота. Бил вратен од Германија, демобилизиран и ставен во немилост.

Во јануари 1951 година, без судски процес, бил лишен од слобода и испратен на Голи Оток, каде што останал до април 1954 година.

По излегувањето од логорот работел во Народната банка во Белград. Во 1965 година се вратил во Скопје и до крајот на својот работен век работел во Економскиот институт при Универзитетот „Свети Кирил и Методиј“.

Животниот пат на Владимир Полежина останува сведоштво за една трагична македонска судбина – од доктор на Сорбона, борец и градител на македонската државност до политички прогонуван заточеник на Голи Оток.

Вечна му слава!

Најново од: Македонски легенди

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

Михаил Чаков – војводата што ги зачува светите мошти на Гоце Делчев

Михаил Чаков е роден на 16 март 1873 година во Гуменџе, Егејскиот дел на Македонија, а починал на 17 септември 1938 година во Софија. Михаил Чаков бил македонски револуционер, илинденски војвода, соработник на Гоце Делчев и човекот што ги пронашол, прибрал и со години ги чувал неговите посмртни останки. Михаил Чаков е една од оние […]

Волф Ошлис – „духовен воин“ за македонското прашање ширум Европа и светот

Волф Ошлис (29 септември 1941, Кенигсберг – 18 август 2026) бил германски славист, македонист, политиколог, публицист и еден од најголемите странски пријатели и афирматори на Македонија. Германскиот славист, македонист, политиколог, публицист и универзитетски професор Волф Ошлис повеќе од половина век го проучува и го афирмира македонскиот јазик, историјата и културата. Во време кога македонската посебност […]

Методија Шаторов-Шарло – македонскиот деец чија смрт остана обвиена со тајна

На 4 септември 1944 година, во битката кај Милеви Скали, во близина на Пазарџик, загинал Методија Шаторов-Шарло – македонски комунист, антифашист и национален деец. Иако официјално било соопштено дека бил погоден од непријателски оган, околностите на неговата смрт никогаш не биле целосно разјаснети. Методија Шаторов-Шарло е роден на 10 јануари 1897 година во Прилеп. Уште […]

Најнови вести

To top