Македонски легенди

Владимир Полежина – од доктор на Сорбона и творец на актите на АСНОМ до заточеник на Голи Оток

Тихомир Каранфилов

Владимир Полежина е роден на 30 мај 1913 година во Кичево, а починал на 16 јуни 1980 година во Скопје.

Владимир Полежина ибл истакнат македонски интелектуалец, учесник во Народноослободителната борба, делегат на Првото заседание на АСНОМ и еден од творците на неговите државотворни акти.

Во 1932 година се запишал на Универзитетот Сорбона во Париз, каде што дипломирал, а во 1939 година, на само 26-годишна возраст, докторирал со тезата „Фондови за изедначување на девизните курсеви“.

За време на студиите активно се вклучил во студентското демократско движење, а во 1937 година станал секретар на студентското друштво во Париз. По враќањето во Македонија, како член на Месниот комитет на КПЈ во Кичево, во 1941 година се вклучил во подготовките за Народноослободителната борба.

За време на втората светска војна во мај 1943 година бил уапсен и испратен во логорот Порто Романо во Албанија. По капитулацијата на Италија се вратил во Македонија и во септември 1943 година се приклучил кон Народно ослободителната и антифашистичка војна на Македонија.

Во Главниот штаб на НОВ и ПОМ бил задолжен за изградбата на народната власт. Како делегат учествувал на Првото заседание на АСНОМ и бил избран за втор секретар на Президиумот.

За неговиот придонес Киро Глигоров запишал: „Сите работевме, но, се разбира, Полежина имаше големо познавање и даде голем придонес во создавањето на актите на АСНОМ.“

Иако неговото знаење ѝ било потребно на Македонија, на 3 ноември 1944 година бил испратен на работа во Националниот комитет за ослободување на Југославија, бидејќи на федералната влада ѝ биле потребни образовани и стручни кадри.

Во 1945 година бил вклучен во Воената мисија на Демократска Федеративна Југославија во Франција, а од декември истата година работел во југословенската воена мисија во Германија. Бил шеф на мисијата при Контролниот совет за Германија и при Главниот штаб на англо-американските сили во Франкфурт на Мајна. Во југословенската војска бил унапреден во чин потполковник.

Во 1948 година бил повикан на разговор кај шефот на советската воена мисија, по што започнала неговата голгота. Бил вратен од Германија, демобилизиран и ставен во немилост.

Во јануари 1951 година, без судски процес, бил лишен од слобода и испратен на Голи Оток, каде што останал до април 1954 година.

По излегувањето од логорот работел во Народната банка во Белград. Во 1965 година се вратил во Скопје и до крајот на својот работен век работел во Економскиот институт при Универзитетот „Свети Кирил и Методиј“.

Животниот пат на Владимир Полежина останува сведоштво за една трагична македонска судбина – од доктор на Сорбона, борец и градител на македонската државност до политички прогонуван заточеник на Голи Оток.

Вечна му слава!

Најново од: Македонски легенди

Крсте Црвенковски – народен херој и бранител на македонската кауза

Крсте Црвенковски е една од најзначајните личности во македонската политичка историја од втората половина на XX век. Револуционер, учесник во Народноослободителната борба, народен херој, политичар, реформатор, публицист и дисидент, тој остави длабока трага во борбата за македонската национална самобитност и за поголема рамноправност на Македонија во југословенската федерација. Роден е на 16 јули 1921 година […]

Д-р Хаим Абраванел – лекарот што го посвети животот на човечноста

Еврејскиот лекар, интернист и кардиолог д-р Хаим Абраванел остави длабока трага во македонското здравство. Го преживеа холокаустот, загуби голем дел од семејството во Треблинка, а подоцна и своите деца во катастрофалниот земјотрес во Скопје. Д-р Хаим Абраванел е роден на 25 декември 1896 година во Пирот, тогаш во Кралството Србија, во многучлено семејство со 11 […]

Питу Гули – легендарниот војвода и херој од Мечкин Камен

Питу Гули е роден во 1865 година во Крушево, а загинал на 12 август 1903 година на Мечкин Камен. Тој бил македонски револуционер, член и војвода на Тајната македонско-одринска револуционерна организација и еден од најистакнатите учесници во Илинденското востание. Со својата храброст и подготвеност да се жртвува за слободата на Македонија станал легендарен јунак, опеан […]

Ѓорѓи Поп Андов,

Ѓорѓи Поп Андов (1903–1969) – лекарот што ја постави основата на современата фтизиологија во Македонија Ѓорѓи Поп Андов (1903–1969) е еден од пионерите на македонското здравство, лекар, фтизиолог и учесник во Народноослободителната борба. Особено е запаметен како основач и прв управник на Специјалната болница за туберкулоза во Битола, институција која одиграла клучна улога во борбата […]

Ѓорѓи Наумов, Блаже Рогозинаро и Кочо Десано – тројцата битолски револуционери обесени во Скопје

На 21 јули 1942 година, по пресуда на бугарскиот окупаторски воен суд, во Скопскиот затвор биле обесени Ѓорѓи Василев Наумов, Блаже Димитровски – Рогозинаро и Кочо Десанов – Десано. Тројцата биле истакнати учесници во македонското националноослободително движење и организатори на антифашистичкиот отпор во Битолско. На 21 јули 1942 година во Скопскиот затвор биле извршени смртните […]

Андреа Михал – свештеникот од Мала Преспа кого затворот не успеа да го одвои од Бога

Едмонд Темелко Точните податоци за годината на раѓање и упокојување на свештеникот Андреа Михал засега не ни се познати. Македонскиот свештеник од Мала Преспа, Андреа Михал, бил осуден на осум години затвор затоа што одбил да ја предаде својата свештеничка одежда за исмевање на православната вера. По падот на режимот на Енвер Хоџа, неговата најголема […]

Сократ Маркилов – непокорениот Македонец кој животот го посвети на Македонија

Сократ Данаилов Маркилов е една од најсветлите и најтрагичните фигури на македонското национално движење во Пиринска Македонија – човек кој поминал години во бугарските затвори, доживеал тешка семејна трагедија, но никогаш не се откажал од македонското име, идентитет и кауза. Роден е на 12 април 1921 година во селото Бутково, Валовишко, познато и како Демирхисарско, […]

Виктор Самуел Мизрахи – Евреин кој ја сакаше Македонија и работеше за нејзината добробит

Роден 1950 година во Скопје, почина 1 септември 2022 година во Скопје „Да се живее со достоинство, чест и образ на земјата, значи да се има мир на небото.“ Животна мисла на Виктор Мизрахи, пренесена од неговата ќерка Рашела по неговата смрт. Постојат луѓе што не ја докажуваат љубовта кон татковината само со зборови, туку […]

Најнови вести

To top