Ристо Огњановиќ-Лоноски е роден во мијачкото село Галичник во 1870 година, во семејството Лоновци. Како млад човек заминал на печалба со својот татко во Солун, каде што се запишал во Егзархиската гимназија. Подоцна школувањето го продолжил во Учителската школа „Свети Сава“ во Белград, специјално отворена за деца од Македонија, со цел создавање кадар што ќе работи на ширење на српската национална идеја меѓу Македонците.
По завршувањето на школувањето во 1890 година станал учител. Бил близок соработник на српскиот политичар и дипломат Стојан Новаковиќ и активно учествувал во отворањето српски училишта во Македонија и во ширењето на српската пропаганда на терен. По неуспешниот обид да отвори српско училиште во Битола, се вратил во Белград, а потоа заминал во Истанбул, каде што во Галата Сарај го изучувал францускиот јазик. Подоцна работел како професор во српската гимназија во Скопје.
Меѓутоа, пред крајот на својот живот, разочаран од пропагандните дејствија и свесен за посебноста на својот народ, Лоноски го напишал своето животно сведоштво – книгата „Галичник и Мијаците“, на македонски јазик. Делото било создадено во 1930-тите години, а печатено дури во 2004 година. Во него тој отворено сведочи дека Македонците не се ниту Срби ниту Бугари, туку посебен народ со сопствена национална свест.
Лоноски запишал: „Одма да кажа да Мијациве, како и сиве други племиња во Македонија, имајет две јаки осеќања: едно, да се Славјани и да се многу родниње како со Србите, таке и со Бугарите, а друго – да не се ни Срби ни Бугари, токо нешчо треќо: да се Мијаци, Брсјаци итн., а по теја Македонци…“
Во продолжение тој нагласува: „Ни Срби ни Бугари, пред да завладејет Турциве, немале ни време ни начин, ни стредства, ни сила за да напрвит (од нами) едно тесто: српско или бугарско… Македонец се делит јасно и од Србин и од Бугарин и овије ги броит како братучеди од вујко и од стрико. Овакво је осаќањето, свеста и волјата на овја народ овамо и добро је овеја да го знојет и едните и другите. Овеја го знојет и историјата и науката и неопходно је овеја да не го заборавит и нашиве славјански политичари.“
Овие зборови претставуваат значајно сведоштво за националната самосвест на Македонците во првата половина на XX век. Иако Лоноски во текот на животот бил дел од пропагандните активности на српската држава, на крајот од својот живот јавно ја признава посебноста на македонскиот народ и повикува историската вистина да биде почитувана од сите.
Според неговото сведоштво, братството меѓу словенските народи е можно само врз основа на меѓусебно признавање и почитување на вистината за националниот идентитет на Македонците.
Извор: Риста Огњановиќ-Лоноски, „Галичник и Мијаците“, ракопис од 1930-тите години, објавен во Скопје во 2004 година.
