Историја

На 19 мај 1910 година роден е народниот херој Љупчо Арсов, со партизанско име Гоце (Делчев), потпретседател на првата Влада на Македонија

Љупчо Арсов - Народен херој и жртва на бугарските затвори

На 19 мај 1910 година во Штип е роден народниот херој Љупчо Арсов, кој како партизан во НОБ го носел псевдонимот Гоце, според македонскиот великан Гоце Делчев, како и повеќемина други борци против фашистичкиот окупатор кои за партизански имиња избирале личности од Илинденскиот период на Македонија.

Арсов на Првото заседание на АСНОМ во манастирот Прохор Пчински бил избран за секретар на Президиумот на АСНОМ, а потоа станал и првиот потпретседател на Владата на Македонија. Во подоцнежниот социјалистички период бил министер за труд во сојузната влада на СФРЈ, претседател на Извршниот совет на Собранието на Македонија, а од 1979 до 1982 година претседател на Претседателството на СР Македонија.

Тој по завршувањето на основното образование во Штип, школувањето го продолжил во Загреб, каде во 1932 година ја завршил комерцијалната и економска школа. Потоа извесен период во Кралска Југославија бил на служба во Белград во Државната хипотекарна банка, подоцна и во Ваљево, каде ја вршел истата служба. Арсов станал член на Комунистичката партија во 1940 г.

По капитулацијата на Кралска Југославија, и фашистичката окупација во 1941 година, се вратил во Македонија. Најпрво работел во Штип, а подоцна добил задача да замине во Битола, каде работел на формирање на воен штаб, собирање борци и оружје за партизански одреди, за започнување оружена борба против окупаторот.

Летото во 1942 година бил уапсен од бугарската окупаторска власт и бил интерниран во Бугарија, каде во затвор останал до март 1943 година. По излегување од затвор продолжил со партиско – политичка работа. Во тој период во Македонија дошол партискиот инструктор на КПЈ, Светозар Вукмановиќ – Темпо, а токму тогаш во Штип се случиле неколку провали, од кои најтешка била разбивањето на партизанскиот одред Гоце Делчев.

На предлог на Темпо, Арсов станал секретар на ОК на КПЈ за Македонија во Штип, а брзо потоа успеал да го консолидира разбиениот одред Гоце Делчев.

Во јули 1943 година, кога Окружниот комитет на партијата одржувал состанок во една куќа, окупациската полиција успеала да дознае за тајната и ја окупирала куќата. По битката со стотина полицајци, неколку членови на комитетот загинале, меѓу кои и народниот херој Славчо Стојменски.

Арсов успеал да се пробие низ полицискиот обрач, но веќе било невозможно да дејствува во Штип. Поради тоа добил задача да замине во Скопје, каде како член на Обласниот комитет на КПМ бил назначен за комесар на Првата оперативна зона. Арсов дејствувал на Скопска Црна Гора и на Козјак.

Подоцна од Скопска Црна Гора се префрлил во Врањскиот партизански одред, па со една чета од тој одред се вратил назад со цел да ја присоедини со кумановскиот одред.

Во декември 1943 година повторно дошол во Скопје, каде бил избран за член на ОК на КПМ и секретар на месниот комитет, а од август 1944 година станал член на ЦК КПМ.

По завршувањето на војната, се до неговата смрт на 18 ноември 1986 година во Скопје, извршувал повеќе функции во Македонија и во тогашна СФРЈ.

(Подготвил: Д. Г.)

Најново од: Историја

Злата и Цветко – љубовта што загина во последната одбрана на Крушево

Александар Стеванов Битката кај Слива, 12 август 1903 година Понекогаш историјата не ја пишуваат само големите војводи и судбоносните битки. Ја пишуваат и обичните луѓе — оние чии лични соништа засекогаш останале под урнатините на големите историски пресврти. Таква е приказната за Злата Велева Богеска и Цветко Стојчев Коруновски, двајца млади луѓе од селото Селце, […]

Убиството на големиот стратег Филип Втори Македонски

Блискоста меѓу Александар Македонски и Аристотел била голема, а нивната духовна врска продолжила и подоцна, за време на походите во Азија. Посебно внимание му посветувале на античката грчка литература, уметноста и на научните прашања. Од особено значење било богатството од поезија со кое Аристотел ги запознал своите ученици и му овозможил на Александар темелно да […]

Документ од 1929 година: Македонците својот јазик го нарекувале „македонски“

Српскиот научник проф. д-р Радослав Грујиќ сведочи дека ниту во Прилеп, меѓу луѓе што завршиле бугарски училишта, не го слушнал одговорот „бугарски“, туку дека тие биле свесни за разликите меѓу македонскиот и бугарскиот говор Проф. д-р Радослав М. Грујиќ (1878–1955) бил српски историчар, православен теолог, универзитетски професор и член на Српската академија на науките. Од […]

Грчки и западни извори за населението во Егејска Македонија

Вистината не се брани со пропаганда, туку со извори, документи и факти. Во време на интернет, дигитални архиви и вештачка интелигенција, сè потешко е да се сокрие она што со децении било премолчувано — а уште потешко да се фалсификува историјата. Прашањето кој живеел и кој живее во Егејскиот дел на Македонија не треба да […]

Како беше променет етничкиот состав на Егејска Македонија: војни, преселби и асимилација

Најдлабоката промена се случила меѓу 1912 и 1949 година, преку војни, договорени размени на население, колонизација, протерувања, бегалски движења и асимилациски политики. Важно е да се нагласи дека османлиските статистики населението најчесто го делеле според верата, црковната припадност и јазикот, а не според денешното сфаќање на националноста. Поради тоа, грчките, македонските, бугарските и други историски […]

Историјата на Мала Преспа

Мала Преспа е историско-географска област во југозападниот дел на Македонија, распослана покрај југозападниот брег на Преспанското Езеро. Нејзиниот најголем дел денес се наоѓа во Република Албанија и е опфатен со Општина Пустец. Иако со државна граница е одвоена од останатиот дел на Македонија, областа со векови претставува единствен природен, историски и духовен простор со Преспа. […]

Мудроста и духот на античките Македонци низ старите изреки

Античка Македонија оставила длабока трага во историјата на Европа и на древниот свет. Под водство на владетели како Архелај I, Филип II и Александар Македонски, некогашното регионално кралство се издигнало во водечка политичка и воена сила, а неговата војска стигнала сè до Египет, Средна Азија и Индија. Покрај сведоштвата за војните, освојувањата и државничките потфати, […]

Букурешкиот договор – поделба на Македонија без гласот на Македонците

На 10 август 1913 година, по Втората балканска војна, без гласот на Македонците и без нивни претставници на преговарачката маса, во Букурешт била исцртана новата политичка карта на Балканот. Букурешкиот договор претставува еден од најтешките настани во поновата македонска историја. Со него Македонија била поделена меѓу соседните балкански држави, а македонскиот народ бил целосно исклучен […]

To top