Гордана Димовска
Светите Кирил и Методиј имаат огромно значење како темелници на нивниот национален, јазичен и духовен идентитет на Македонците. Нивното наследство е клучен столб на модерната македонска култура, директно поврзувајќи го наследството на нацијата со раѓањето на словенската писменост.
Светите браќа Кирил и Методиј, оставија наследство за нас Македонците кое обезбедува историски континуитет и служи како моќна одбрана на посебен македонски јазичен идентитет на европската сцена.
Значаен е и податокот за крштевањето на Војводата Боривој и неговата сопруга. Околу 883 година, војводата Боривој I и неговата сопруга, Људмила, отпатувале на дворот на нивниот владетел, кралот Сватоплук I од Велика Моравија. Додека биле таму, Свети Методиј лично ги крстил војводата и војвотката во христијанската вера. Овој настан го означил официјалниот влез на династијата Премислид во христијанството, поставувајќи ги темелите за христијанизација на Бохемија.
Војводата Боривој бил многу важен владетел во раната чешка историја. Тој бил првиот војвода од Бохемија за кој знаеме од историските записи. Тој, исто така, го основал познатото семејство Премислид, кое долго време владеело со Бохемија.
Создавање на словенското писмо: Во 863 година од н.е., Кирил ја создал глаголицата, која била специјално прилагодена на фонетските принципи на словенските дијалекти што се зборувале околу нивното родно место Солун (Солун). Ова писмо служело како претходник на современата кирилица, која Македонците ја користат денес. Кодификација на мајчиниот јазик: Браќата ги превеле светите христијански текстови на народниот јазик на македонските Словени. Овој дотеран дијалект станал познат како старословенски, воздигнувајќи го локалниот словенски јазик во глобално признат литературен и литургиски јазик.
Се верува дека неговото владеење над Војводството Бохемија започнало околу 870 година, но во оваа ера Бохемија била потчинета на Велика Моравија. Еден од најважните индиции за приближното време на неговото стапување на престолот е современата франкска хроника „Анали Фулдензес“, која споменува неколку западнословенски принцови во 872 година, меѓу кои и еден Горивеј, кој можеби е идентичен со Боривој.
Живот
Според „Хрониката Боеморум“ на Козма од почетокот на 12 век, Боривој бил син на легендарниот боемски принц Хостивит, па затоа потомок на кралицата Либуше и нејзиниот сопруг Пржемисл Орачот. Сепак, неговото потекло не е конечно утврдено од историчарите. Со оглед на неговата зависност од Велика Моравија, тој можеби бил крвно поврзан со династијата Мојмир. ДНК тестирањето на останките од неговиот син, Спитињев, сугерира дека Y-хаплогрупата на семејството била R1b, заедничка за Западна Европа[2] и Чешка.
Боривој првично живеел во Леви Храдец, горд сместен северозападно од денешна Прага. Како водач на Премислидите кои доминирале во централночешката околина, Боживој се прогласил за кнеже („принц“) – на латински dux, што значи суверен принц – околу 867 година од н.е. Неговата титула подоцна била преведена од германските научници како „војвода“ (Херцог) на Бохемија (Чесите). Иако владетелите на германските кнежевства што се појавиле кон крајот на 9 век ја имале истата титула, значењето на неговата титула всушност било сосема поинакво. За разлика од германските војводи кои дејствувале како претставници на повисоки владетели (кралеви или цареви), чешкиот војвода означувал суверен владетел. Боривој бил признат како таков околу 872 година од неговиот господар, кралот Сватоплук I од Моравија, кој го испратил епископот Методиј од Солун да започне со христијанизација на Бохемија.
Крштевањето на Боривој, 14 век
Во 872 година, Боривој воено го поддржал Сватоплук во неговиот спор со источнофранкскиот крал Лудвиг Германецот, а во јужна Бохемија ги поразиле франкските трупи. Околу 874 година, Боривој се оженил со Људмила (подоцна канонизирана како Света Људмила Бохемија). Двојката имала два познати сина, Спитињев и Вратислав, кои двајцата го наследиле како војводи. Људмила и Боривој биле крстени од Методиј (веројатно во 883 година), а вториот станал ентузијастичен евангелист, иако религијата не успеала да се вкорени меѓу поданиците на Боривој.
Во годините 883/884, Боривој бил симнат од престолот од бунт во поддршка на неговиот роднина од Премислид, Стројмир. Тој бил вратен на престолот во 885 година само со поддршка на Сватоплук од Моравија. Војводата или (поверојатно) неговиот син Спитињев ја преселил својата резиденција на планината Храдчани и ги поставил темелите на Прашкиот замок. Кога Боривој починал околу 889 година, додека неговите синови биле сè уште малолетни, кралот Сватоплук склучил договор со источнофранкискиот владетел Арнулф од Корушка и самиот ја презел власта над боемското војводство.
Како и кај повеќето од раните боемски владетели, Боривој е како во сенка; не можат да се утврдат точни датуми за неговото владеење и витална статистика. Сепак, се вели дека неколку големи утврдувања и религиозни темели датираат од ова време.
Светите браќа, Кирил и Методиј не само што имаат монументално културно, историско и национално значење за Македонија, служејќи како темел на литературниот, духовниот и јазичниот идентитет на земјата туку тие беа почитувани низ целата нација како „Апостоли и просветители на Словените“. Нивното темелно влијание врз Македонија се гледа преку клучен аспект: Кога Свети Кирил ја создал глаголицата (претходник на кирилицата) за преведување на свети текстови, тој го базирал нејзиниот фонетски систем директно на македонските словенски дијалекти што се зборувале во нивниот роден крај. Ова ефикасно го направило локалниот говор на средновековна Македонија стандард за старословенскиот јазик – првиот пишан словенски литературен јазик.
