Македонска Нација
Што би изгубила Бугарија доколку покрај себе има стабилна, напредна и рамноправна членка на Европската Унија?
За бугарските граѓани тоа би значело постабилно соседство, подобра поврзаност и поголеми можности за соработка. Но за политичарите што ја користат европската перспектива на Македонија како средство за условување, таквиот развој би значел губење на важна политичка предност.
Токму тука треба да се бара можниот одговор: во губењето на влијанието преку пристапниот процес и во зајакнувањето на македонската позиција во споровите за јазикот, идентитетот и историјата.
Додека Македонија е кандидат, Бугарија може да ја условува својата согласност за нејзиното напредување. Тоа создава нерамноправен однос: едната држава учествува во одлучувањето, а другата зависи и од нејзината согласност.
Со членството, Македонија би учествувала во европските одлуки преку сопствени претставници и со правата што им припаѓаат на државите членки. Разликите со Софија би останале предмет на разговор, но македонското пристапување повеќе не би можело да биде залог во тие разговори.
Членството би донело и дополнителни институционални можности Македонија да ги претставува својата историја, култура и јазик пред европската јавност. Тоа нема да ги реши историските спорови, но би ја отстранило можноста прифаќањето на одредено историско толкување да се изнудува преку блокирање на македонскиот прием во ЕУ.
Македонскиот идентитет не зависи од туѓа согласност
Македонскиот народ има право сам да ја определува својата национална припадност, да го именува својот јазик и да го негува сопственото историско паметење. Тоа право постои независно од членството во која било меѓународна организација.
Ниту една соседна влада нема право да одлучува како Македонците ќе се нарекуваат. Блискоста меѓу народите, испреплетените историски патишта и заедничките културни влијанија не создаваат право на сопственост врз туѓото национално определување.
Историјата треба да биде отворена за истражување и аргументирана расправа. Политичката надмоќ не може да биде доказ за историска вистина.
Еднакви права и јасни гаранции
Секој граѓанин на Македонија што се чувствува Бугарин заслужува целосна заштита на своите права, достоинство и слобода на изјаснување. Истата доследност е потребна и кон Македонците во Бугарија. Тие треба слободно да се идентификуваат, да се здружуваат и да ги негуваат својот јазик, култура и традиција.
Прашањето е дали исполнувањето на барањата поставени пред Македонија ќе донесе напредок или ќе отвори нов круг условувања поврзани со историјата, јазикот и националното определување.
Во изминативе дваесетина години Македонија прифати тешки компромиси. Затоа нејзините граѓани заслужуваат јасен одговор: ќе завршат ли билатералните условувања и ќе зависи ли напредувањето од реформите и од европските критериуми? Колку пати треба да ја слушнат пораката „само уште ова“ пред да добијат предвидлив пат до членството?
Вистинскиот тест за Софија е дали е подготвена да ја прифати Македонија како рамноправен европски партнер — со македонски народ, македонски јазик и право самостојно да го истражува, чува и претставува своето историско наследство.
