Историја

34 години од монетарното осамостојување: Денарот како симбол на македонската државност

На 26 април 1992 година, Република Македонија го заокружи процесот на независност со воведување на сопствената валута, преземајќи ја контролата врз својот економски и монетарен суверенитет.

Додека политичката независност беше прогласена во септември 1991 година, институционалното „дишење“ на државата со полни гради започна на денешен ден пред точно 34 години. На 26 април 1992 година, тогашното Собрание ги донесе клучните закони со кои македонскиот денар стана официјално платежно средство, заменувајќи го југословенскиот динар во сооднос 1:1.

Во тие бурни времиња на распадот на СФРЈ, кога регионот беше зафатен од хиперинфлација и воена неизвесност, воведувањето на денарот не беше само економска одлука, туку и чин на храброст. Тоа беше јасен сигнал дека Македонија е подготвена да гради сопствен монетарен систем и да се заштити од надворешните економски шокови.

Од вредносни бонови до современа валута

Поради краткиот временски рок и итната потреба од замена на југословенските пари, првиот денар се појави во форма на вредносни бонови. Тие, иако едноставни во дизајнот, носеа огромна тежина – првпат во рацете на граѓаните се најде хартија на која пишуваше „Република Македонија“. Веќе следната, 1993 година, беше промовирана првата трајна серија банкноти кои го рефлектираа македонското културно-историско богатство.

Чувар на стабилноста

Народната банка на Република Македонија, како врховна монетарна власт, низ децениите успеа да го одржи денарот како стабилно сидро на македонската економија. И покрај сите кризи низ кои помина државата – од ембарга во 90-тите до глобалните рецесии – денарот остана клучната алка која ја гарантира предвидливоста на цените и довербата во домашниот финансиски сектор.

Денес, македонскиот денар е повеќе од обична хартија; тој е еден од највидливите атрибути на македонската нација и државност, потврдувајќи дека патот кон независноста беше пат кон создавање стабилни и функционални институции.

Најново од: Историја

Иван Богоров: „За да ја направиме Бугарија, најнапред треба да направиме Бугари“

Во процесот на создавањето на современата бугарска национална идеја во XIX век, значајна улога имале преродбениците, книжевниците, јазичарите и публицистите кои настојувале да изградат заедничка национална свест и стандарден книжевен јазик. Еден од најпознатите меѓу нив бил Иван Богоров, кого бугарската историографија го смета за еден од основоположниците на современиот бугарски книжевен јазик. Тој бил […]

Како настанала денешната македонска нација?

Во однос на тоа како настанала македонската нација ќе се воздржам од сопствени толкувања и ќе ги пренесам официјалните ставови во врска со настанокот на македонската нација презентирани од партијата СДСМ (која често ја обвинува ВМРО ДПМНЕ за „антиквизација“, „романтизам“ и сл.). Официјалните ставови на СДСМ ќе ги презентираме од училишните учебници по историја објавени […]

Русот В.В. Водовозов – првиот биограф на Јане Сандански

Во историјата на македонското револуционерно движење постојат бројни странски интелектуалци, новинари и дипломати кои со големо внимание ги следеле случувањата во Македонија. Меѓу нив особено место зазема рускиот публицист и новинар Василиј Василијевич Водовозов, кој останал запаметен како првиот автор што напишал биографија за легендарниот македонски револуционер Јане Сандански. Во периодот кога Европа внимателно ги […]

1991 – Референдумот и дилемата: „Независност или Југославија“

1991 година претставува една од најсудбоносните и најважни години во современата македонска историја. Тоа е период кога се кршат старите политички системи, се распаѓа Социјалистичка Федеративна Република Југославија, а македонскиот народ се соочува со историска дилема – дали конечно да тргне по патот на целосна независност или повторно да остане дел од некаква нова југословенска […]

Францускиот „Манифест на македонизмот“ на Анри Барбис – сто години сведоштво за македонската самобитност во Европа

Во европската политичка и интелектуална историја постојат документи кои и по еден век остануваат живо сведоштво за вистината, идентитетот и правото на еден народ да постои со своето име, култура и јазик. Таков документ е и „Манифестот на македонизмот“, поврзан со познатиот француски писател, новинар и општественик Анри Барбис, кој уште во првата половина на […]

На 21 мај 1903 година: Oд предавство во Могила загинаа војводите Цветков и Дедо Андреја со 14 комити во бој со 300 души аскер

Предадени и опколени, во нерамна борба со аксер и полиција, на 22 мај 1903 година, во битолското село Могила загинале војводите Дедо Андреја и Парашкев Цветков. Со нив загинале или се самоубиле уште 13-14 комити, кои воделе 36-часовна борба 20 комити против 300 души аскер и османлиски жандарми, а за тоа известиле и странски медиуми […]

Како настанала бугарската нација?

Официјална поштенска марка изадена од Бугарската пошта со ликовите на првите бугарски ханови Кубрат и неговиот син Аспарух. Ова ли се предците на Гоце Делчев? Според официјалната бугарска историографија (која денес се учи во нивните училишта) денешната бугарска нација главно е создадена од мешањето на Тракијците, Словените и Бугарите. Најстар познат народ што живеел на […]

Масакрот во Велес е колеж на 53 затвореници што се случил на 15 јануари 1945 година од страна на ОЗНА

На 15 јануари1945 без јавно судење, биле стрелани 53 затвореници од велешкиот затвор, лица за кои имало сомневање дека биле озлогласени противници на НОБ. Без заокружена истражна постапка и без јавно судење за докажување на нивната вина, биле групно стрелани и масакрирани, а потоа и закопани во заедничка гробница која била откриена по педесет години. […]

To top