Историја

34 години од монетарното осамостојување: Денарот како симбол на македонската државност

На 26 април 1992 година, Република Македонија го заокружи процесот на независност со воведување на сопствената валута, преземајќи ја контролата врз својот економски и монетарен суверенитет.

Додека политичката независност беше прогласена во септември 1991 година, институционалното „дишење“ на државата со полни гради започна на денешен ден пред точно 34 години. На 26 април 1992 година, тогашното Собрание ги донесе клучните закони со кои македонскиот денар стана официјално платежно средство, заменувајќи го југословенскиот динар во сооднос 1:1.

Во тие бурни времиња на распадот на СФРЈ, кога регионот беше зафатен од хиперинфлација и воена неизвесност, воведувањето на денарот не беше само економска одлука, туку и чин на храброст. Тоа беше јасен сигнал дека Македонија е подготвена да гради сопствен монетарен систем и да се заштити од надворешните економски шокови.

Од вредносни бонови до современа валута

Поради краткиот временски рок и итната потреба од замена на југословенските пари, првиот денар се појави во форма на вредносни бонови. Тие, иако едноставни во дизајнот, носеа огромна тежина – првпат во рацете на граѓаните се најде хартија на која пишуваше „Република Македонија“. Веќе следната, 1993 година, беше промовирана првата трајна серија банкноти кои го рефлектираа македонското културно-историско богатство.

Чувар на стабилноста

Народната банка на Република Македонија, како врховна монетарна власт, низ децениите успеа да го одржи денарот како стабилно сидро на македонската економија. И покрај сите кризи низ кои помина државата – од ембарга во 90-тите до глобалните рецесии – денарот остана клучната алка која ја гарантира предвидливоста на цените и довербата во домашниот финансиски сектор.

Денес, македонскиот денар е повеќе од обична хартија; тој е еден од највидливите атрибути на македонската нација и државност, потврдувајќи дека патот кон независноста беше пат кон создавање стабилни и функционални институции.

Најново од: Историја

Европската Атлантида: Македонија – изгубениот „папок на светот“ што се обидоа да го избришат

„Македонска нација“ со особено задоволство ѝ го претставува на македонската јавност документарниот филм „Европската Атлантида? Изгубениот ‘папок на светот’ во земјата што се обидоа да ја избришат“. Станува збор за прекрасен и исклучително вреден документарец, кој преку впечатливи снимки, историски сведоштва и археолошки локалитети ја раскажува приказната за Македонија – земја со длабоки цивилизациски корени, […]

ВМРО (Обединета): Организацијата што во 1936 година заврши на обвинителна клупа во Софија

МАКЕДОНСКИ ДОКУМЕНТАРЕН АРХИВ – ДЕЛ 2 Кога редакцијата на „Македонска нација“ ја започна потрагата по документите од судскиот процес против ВМРО (Обединета), постави една јасна цел – секое продолжение да се темели врз оригинални историски документи, а не врз прераскажувања. Потрагата веќе го даде првиот значаен резултат. Станува збор за документ објавен во весникот „Македонско […]

Како светската историографија го толкува Александар Македонски

Според Урлих Вилкен Александар е човекот за кој најмногу се зборува, најславен човек во современиот век. Меѓутоа, кога критиката го нападна Александар на Тарн зашто беше премногу идеалистичен, тој одговори во еден научен труд дека Александар бездруго бил првиот кој размислувал за обединување на човештвото. Неговата унија ја опиша (употребувајќи го терминот „хомонија”) како една […]

Земјопис на Србија и Турција 1872 г. за основните српски училишта

Македонците се најстарите Словени на тој илирски простор, а можеби и во Епир Прегледала и одобрила училишната комисија. Белград, Печат и издание на Државната печатница 1872 година Цена: 50 пари чаршиски. Море, од југ Мраморното Море и Нешто Бело, од запад Стара Планина и Родопите. Јужниот дел го заземаат Македонците, кои се потомци на најстарите […]

Доброволците од Гостиварско во Македонско-одринското доброволство 1912–1913

Архивските списоци откриваат имиња на луѓе од Гостивар и гостиварските села кои во годините на Балканските војни биле заведени како ополченци, односно доброволци. Македонско-одринското доброволство, во бугарската историографија познато како Македоно-одринско опълчение, било доброволна воена формација во рамките на бугарската армија за време на Балканските војни. Во неговите редови биле вклучени луѓе од Македонија и […]

Македонска нација ја почнува големата потрага по документите за судењето на ВМРО (Обединета)

МАКЕДОНСКИ ДОКУМЕНТАРЕН АРХИВ: Дел 1 По повеќе од девет децении започнува систематска потрага по оригиналните документи од судскиот процес во Софија од 1936 година – еден од најзначајните, но и најмалку истражени настани во поновата македонска историја. Постојат историски настани што со текот на времето се претвораат во легенди, затоа што документите остануваат тешко достапни, […]

Документ од 1946 година сведочи за антисемитските мерки во Бугарија

Изложението на Централната конзисторија на Евреите во Бугарија е важен историски извор за положбата на еврејската заедница за време на фашистичкиот режим и по 9 септември 1944 година. Документот објавен во Софија во 1946 година, под наслов „Положението на бугарските Евреи за време на фашистичкиот режим и по 9 септември 1944 година“, претставува изложение на […]

Како современата историографија го обликуваше ликот на Александар Македонски

Од Драјзен до Тарн – научните толкувања што го претворија Александар во една од најистражуваните личности во светската историја Еден од поактивните научници кои во поново време се занимавале со ликот и делото на Александар Македонски забележал: „Ние сите ја интерпретираме големата драма на Александар во прифатливите услови на нашето искуство и во нашите соништа.“ […]

Најнови вести

To top