Историја

34 години од монетарното осамостојување: Денарот како симбол на македонската државност

На 26 април 1992 година, Република Македонија го заокружи процесот на независност со воведување на сопствената валута, преземајќи ја контролата врз својот економски и монетарен суверенитет.

Додека политичката независност беше прогласена во септември 1991 година, институционалното „дишење“ на државата со полни гради започна на денешен ден пред точно 34 години. На 26 април 1992 година, тогашното Собрание ги донесе клучните закони со кои македонскиот денар стана официјално платежно средство, заменувајќи го југословенскиот динар во сооднос 1:1.

Во тие бурни времиња на распадот на СФРЈ, кога регионот беше зафатен од хиперинфлација и воена неизвесност, воведувањето на денарот не беше само економска одлука, туку и чин на храброст. Тоа беше јасен сигнал дека Македонија е подготвена да гради сопствен монетарен систем и да се заштити од надворешните економски шокови.

Од вредносни бонови до современа валута

Поради краткиот временски рок и итната потреба од замена на југословенските пари, првиот денар се појави во форма на вредносни бонови. Тие, иако едноставни во дизајнот, носеа огромна тежина – првпат во рацете на граѓаните се најде хартија на која пишуваше „Република Македонија“. Веќе следната, 1993 година, беше промовирана првата трајна серија банкноти кои го рефлектираа македонското културно-историско богатство.

Чувар на стабилноста

Народната банка на Република Македонија, како врховна монетарна власт, низ децениите успеа да го одржи денарот како стабилно сидро на македонската економија. И покрај сите кризи низ кои помина државата – од ембарга во 90-тите до глобалните рецесии – денарот остана клучната алка која ја гарантира предвидливоста на цените и довербата во домашниот финансиски сектор.

Денес, македонскиот денар е повеќе од обична хартија; тој е еден од највидливите атрибути на македонската нација и државност, потврдувајќи дека патот кон независноста беше пат кон создавање стабилни и функционални институции.

Најново од: Историја

Илинденското востание – македонската епопеја за слобода и сопствена држава

На 2 август 1903 година македонскиот народ се крена против османлиското ропство и пред светот ја покажа својата решеност да живее слободно во сопствена држава Илинденското востание од 1903 година претставува еден од најсветлите и најзначајните настани во поновата историја на Македонија. Тоа не било ненадеен и изолиран бунт, туку врв на долгогодишната организирана борба […]

Крушевскиот манифест – повик за слобода, братство и заедничка борба против тиранијата

Крушевскиот манифест е еден од најзначајните документи на Илинденското востание и Крушевската Република. Испратен од Штабот на крушевските востаници до муслиманското население во околината, тој претставува повик за заедничка борба против тиранијата, насилството и ропството, без разлика на верата и народноста. Крушевскиот манифест Браќа земљаци и мили комшии! Ние, вашите вечни комшии, пријатели и познајници […]

Повик за востанието

Илинденското востание било општонародно востание на македонскиот народ против османлиската власт и кулминација на долгогодишната борба за слобода и автономија на Македонија. Конгресот на Македонската револуционерна организација, одржан во Солун, донел одлука напролет да се крене оружено востание, при што неговото започнување и водење им биле препуштени на окружните комитети. Конгресот на Битолскиот револуционерен округ, […]

Зубовце – село со вековна историја, силна вера и нераскинлива врска со родниот крај

Од старите Пилигринци и населувањето на зубовските родови, преку печалбарството и древните обичаи, до Марена и обновените храмови, Зубовце со векови ги чува својата духовност, традиција и македонски идентитет. Во подножјето на Шар Планина, меѓу Дебреше на југ и Врапчиште на север, покрај Зубовскиот Поток, се наоѓа Зубовце – старо полошко село со богата историја […]

Потеклото, карактерот и образованието на Александар Македонски

Темелите на подвигот на Александар Македонски Воените успеси на Александар Македонски не можат целосно да се разберат без делото на Филип Втори. Александар несомнено бил воен гениј кој со својата храброст, визија и командантски способности создал огромна империја. Но во неговите раце се нашла најдобро организираната војска на тогашниот свет. Македонската фаланга, кралската коњица, искусните […]

Трлискиот инцидент – заборавеното злосторство врз Македонците во Егејска Македонија

На 27 јули 1924 година, во селото Трлис, Серско, во Егејска Македонија, се случил еден од најтрагичните настани во меѓувоениот период – убиството на 17 Македонци од страна на грчките воени власти. Настанот, познат како Трлиски инцидент, останува запаметен како симбол на страдањата што ги доживувало македонското население во годините по поделбата на Македонија. По […]

Павле Наумов до жителите на Тополчани во 1907 година: „Ние сме Македонци – ни Срби, ни Бугари, ни Грци“

Писмото на македонскиот војвода претставува значајно документарно сведоштво за борбата против странските пропаганди и за развиената македонска национална свест во почетокот на XX век Во годините по Илинденското востание Македонија била претворена во боиште на спротивставени интереси. Покрај османлиската власт, македонското население било изложено на силно дејствување на српската, бугарската и грчката пропаганда, кои преку […]

Раби Седрак: Македонија има трага и во храмовите на древен Египет

Раби Седрак ја отвори една исклучително интересна и значајна тема за македонската историја, велејќи дека „името на Македонија е напишано на храмовите на фараоните во Египет“. Раби В. Седрак е аналитичар за Блискиот Исток и безбедност. Институтот за европски студии го опишува како човек со долгогодишно искуство на Блискиот Исток, особено во Египет, Јордан и […]

To top