Историја

34 години од монетарното осамостојување: Денарот како симбол на македонската државност

На 26 април 1992 година, Република Македонија го заокружи процесот на независност со воведување на сопствената валута, преземајќи ја контролата врз својот економски и монетарен суверенитет.

Додека политичката независност беше прогласена во септември 1991 година, институционалното „дишење“ на државата со полни гради започна на денешен ден пред точно 34 години. На 26 април 1992 година, тогашното Собрание ги донесе клучните закони со кои македонскиот денар стана официјално платежно средство, заменувајќи го југословенскиот динар во сооднос 1:1.

Во тие бурни времиња на распадот на СФРЈ, кога регионот беше зафатен од хиперинфлација и воена неизвесност, воведувањето на денарот не беше само економска одлука, туку и чин на храброст. Тоа беше јасен сигнал дека Македонија е подготвена да гради сопствен монетарен систем и да се заштити од надворешните економски шокови.

Од вредносни бонови до современа валута

Поради краткиот временски рок и итната потреба од замена на југословенските пари, првиот денар се појави во форма на вредносни бонови. Тие, иако едноставни во дизајнот, носеа огромна тежина – првпат во рацете на граѓаните се најде хартија на која пишуваше „Република Македонија“. Веќе следната, 1993 година, беше промовирана првата трајна серија банкноти кои го рефлектираа македонското културно-историско богатство.

Чувар на стабилноста

Народната банка на Република Македонија, како врховна монетарна власт, низ децениите успеа да го одржи денарот како стабилно сидро на македонската економија. И покрај сите кризи низ кои помина државата – од ембарга во 90-тите до глобалните рецесии – денарот остана клучната алка која ја гарантира предвидливоста на цените и довербата во домашниот финансиски сектор.

Денес, македонскиот денар е повеќе од обична хартија; тој е еден од највидливите атрибути на македонската нација и државност, потврдувајќи дека патот кон независноста беше пат кон создавање стабилни и функционални институции.

Најново од: Историја

Иван Владислав – последниот владетел што до крај му се спротивставувал на Василиј II

По смртта на цар Самоил, Иван Владислав се обидел да ја обнови војската, да ги зацврсти тврдините и да го запре византиското напредување. Неговото загинување пред ѕидините на Драч во 1018 година го забрзало конечниот пад на Самоиловата држава. По смртта на цар Самоил во 1014 година, Самоиловата држава се соочила со тешка политичка и […]

Никола Тесла во Македонска носија и македонски врски?

Никола Тесла – научниот гениј кој го осветли светот Никола Тесла е еден од најголемите научници и пронаоѓачи во историјата на човештвото. Неговите откритија во областа на електротехниката, наизменичната струја, електромагнетизмот и безжичниот пренос на сигнали ги поставија темелите на современиот технолошки свет. Поради огромното влијание на неговото дело, современите автори го нарекуваат „човекот што […]

Македонците во егејскиот дел на Македонија денес: народ меѓу непризнавањето, асимилацијата и опстојувањето

Македонците во егејскиот дел на Македонија, кој по Балканските војни и Букурешкиот мировен договор од 1913 година се наоѓа во составот на Грција, претставуваат едно од најсложените и најчувствителните малцински прашања на Балканот. Нивното присуство најчесто се поврзува со Леринско, Воденско, Костурско, Кајларско, Негушко, Гуменџиско и со делови од Солунско, Серско и Драмско. Во овие […]

Александар и неговото владеење до војната со Персија

Наспроти големата возбуда што ја предизвикало убиството на Филип Втори Македонски за време на свадбената веселба во Егеј, смената на монархот била извршена мирно. Верниот Антипатер помогнал во смирувањето на народот, истакнувајќи ги способностите и доблестите на престолонаследникот. Војската што ја предводел Александар и која победила кај Херонеја не се сомневала во неговите способности. На […]

Гемиџиите – младите македонски револуционери кои ја потресоа Европа

ШЕСТМИНАТА „АТЕНТАТОРИ“ ЗАЕДНО: Седнати одлево надесно се: Димитар Мечев (Марко Тодоровиќ), Орце Поп-Јорданов (Александар Гавриќ), Коста Кирков (Драган Оцокољиќ) и Павле Шатев (Истреф Беголи), а стојат Владимир Пингов (Стево Спасовски) и Илија Трчков (Дарко Дамевски). Кон крајот на април 1903 година, неколкумина млади македонски револуционери изведоа низа напади во Солун, со намера да го свртат […]

Гора и Горанците – еден народен предел поделен со државни граници

Гора е високопланинска област на јужните падини на Шар Планина, распослана меѓу Полог, Призренската Котлина и долината на Црн Дрим. Нејзиното име произлегува од македонскиот збор „гора“ – планина, шума и височина. Со векови тоа име не означувало само географски предел, туку и посебна човечка заедница, препознатлива по својот говор, исламската вероисповед, обичаите, носијата, печалбарството […]

Македонија и Македонците во „Алексијада“ на Ана Комнина

„Алексијада“ на византиската принцеза Ана Комнина претставува едно од најзначајните историски дела од средновековната епоха. Напишано во средината на XII век, делото е посветено на животот и владеењето на нејзиниот татко, византискиот цар Алексиј I Комнин, кој управувал со империјата од 1081 до 1118 година. Ана Комнина била исклучително образована жена, добро запознаена со историјата, […]

Злата и Цветко – љубовта што загина во последната одбрана на Крушево

Александар Стеванов Битката кај Слива, 12 август 1903 година Понекогаш историјата не ја пишуваат само големите војводи и судбоносните битки. Ја пишуваат и обичните луѓе — оние чии лични соништа засекогаш останале под урнатините на големите историски пресврти. Таква е приказната за Злата Велева Богеска и Цветко Стојчев Коруновски, двајца млади луѓе од селото Селце, […]

To top