Тема: поделба на Македонија

Пред фактите и боговите молчат

Со децении на Балканот историјата се толкува низ интересите на државите и политиката. Затоа, ако сакаме да ѝ се приближиме на вистината, не треба слепо да веруваме ниту на грчката, ниту на бугарската, ниту на српската, ниту на која било друга национална историографија. Треба да ги гледаме фактите, старите карти, археологијата и документите. Еден факт […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

Преспа по поделбата

Првата балканска војна и поделбата на Македонија Првата балканска војна се приближувала кон својот крај. Српската војска се наоѓала во Битола, а грчката пред Лерин. На 27 октомври 1912 година српски артилериски гранати експлодирале над Ѓавато, еден од главните премини за повлекување на турскиот аскер од Битола кон Албанија. Турската војска веќе се повлекувала од […]

Македонија папокот на светот

Македонија не е само географска точка на картата, туку простор на кој со милениуми се вкрстувале цивилизации, култури, верувања и историски патишта. Нејзината земја крие безброј археолошки сведоштва, а нејзиниот народ носи колективна меморија што не успеале да ја уништат ниту војните, ниту поделбите, ниту забраните. Токму затоа документарниот филм „Европската Атлантида? Изгубениот ‘папок на […]

Букурешкиот договор: граница што ја распарчи земјата и политика што требаше да го избрише народот

Поделбата на Македонија во 1913 година не беше само територијален чин. Таа создаде услови македонското население да биде изложено на три паралелни државни проекти за асимилација, во кои училиштето, црквата, администрацијата, јазикот и демографските промени станаа средства за национално претопување. Букурешкиот договор ги утврди новите граници меѓу победниците и поразените во Втората балканска војна. Но […]

Букурешкиот договор – поделба на Македонија без гласот на Македонците

На 10 август 1913 година, по Втората балканска војна, без гласот на Македонците и без нивни претставници на преговарачката маса, во Букурешт била исцртана новата политичка карта на Балканот. Букурешкиот договор претставува еден од најтешките настани во поновата македонска историја. Со него Македонија била поделена меѓу соседните балкански држави, а македонскиот народ бил целосно исклучен […]

Македонскиот глас што Европа не сакаше да го слушне

Македонците не молчеа пред опасноста од поделба во Букурешт. Неколку месеци пред потпишувањето на Букурешкиот договор, на 1 март 1913 година, претставниците на Македонската колонија во Санкт Петербург — Гаврил Константинович, Димитрија Чуповски, Наце Димов и Александар Везенков — потпишаа Меморандум за независност на Македонија. Документот беше упатен до британскиот министер за надворешни работи Едвард […]

Санстефанскиот проект за голема Бугарија и обидите за потиснување на името Македонија

Архивските документи откриваат дека руската дипломатија и османлиската власт, водени од различни интереси, настојувале Македонија да не биде признаена како единствена политичка целина. Наместо нејзиното историско име, во службената комуникација се наметнувала формулацијата „трите вилаети“. Македонија во Санстефанскиот проект По Руско-турската војна од 1877–1878 година, Русија ѝ го наметнала на Османлиската Империја прелиминарниот Санстефански договор, […]

Унгарска етнографска карта од околу 1900 година: „Македо-Словени“ како посебна народносна категорија

Унгарска етнографска карта од околу 1900 година: „Македо-Словени“ како посебна народносна категорија Картата на османлиските вилаети претставува значаен европски историски извор за населението во Македонија на преминот од XIX кон XX век На крајот од XIX и почетокот на XX век Балканот бил простор на силни политички, црковни и пропагандни судири. Особено жестока била борбата […]

Доброволците од Гостиварско во Македонско-одринското доброволство 1912–1913

Архивските списоци откриваат имиња на луѓе од Гостивар и гостиварските села кои во годините на Балканските војни биле заведени како ополченци, односно доброволци. Македонско-одринското доброволство, во бугарската историографија познато како Македоно-одринско опълчение, било доброволна воена формација во рамките на бугарската армија за време на Балканските војни. Во неговите редови биле вклучени луѓе од Македонија и […]

Најнови вести

To top