Во процесот на создавањето на современата бугарска национална идеја во XIX век, значајна улога имале преродбениците, книжевниците, јазичарите и публицистите кои настојувале да изградат заедничка национална свест и стандарден книжевен јазик.
Еден од најпознатите меѓу нив бил Иван Богоров, кого бугарската историографија го смета за еден од основоположниците на современиот бугарски книжевен јазик. Тој бил основач и уредник на „Български орел“, првиот бугарски информативно-образовен весник, кој почнал да излегува во Лајпциг во 1846 година.
На Богоров му се припишува мислата: „Пред да ја направиме Бугарија, треба да направиме Бугари.“
Оваа реченица најдобро ја отсликува сложеноста на процесот во кој, во рамките на Османлиската Империја, се создавале новите балкански национални идеи, книжевни јазици и политички проекти.
Особено интересни се сведоштвата на автори од XIX век за различностите меѓу говорите, локалните идентитети и книжевните обиди од тоа време. Дел од населението тешко ги прифаќало новите книжевни норми, а одредени западни говори им звучеле туѓо дури и на самите бугарски преродбеници.
Во таа насока често се наведува и сведоштвото поврзано со делото „Амартолон Сотирија“, напишано на кратовско-шопско наречје, кое било опишувано како говор што звучел „чудно“ и „простачки“. Тоа говори дека создавањето стандарден јазик и единствена национална свест не било природен и едноставен процес, туку долга идеолошка, книжевна и политичка конструкција.
Затоа примерот со Иван Богоров е значаен не само за бугарската преродба, туку и за разбирањето на пошироките балкански процеси во XIX век — време кога народите, јазиците и државните идеи се оформувале низ просвета, печат, црковни борби и национални програми.
Превод на текстот од фотографијата на македонски:
„Турко-монголите, вистинските Бугари, никогаш не стапнале во Македонија“
— Стефан Панаретов
Извадокот од книгата гласи: „Иако Тракија е нивна, долината на горниот тек на Дунав била во Македонија, а не во вистинска Бугарија, и сите хроники — грчки, латински, сараценски и други, зборуваат за неа како за Бугарија и за луѓето кои учествувале во нејзиното потчинување како Бугари.
Што се однесува до одредени дејства, оригиналните Бугари никогаш не стапнале во Македонија; нивните трајни особини не се наоѓаат кај населението таму.
…докажува дека оригиналните Бугари дотогаш или целосно се македонизирале. Нивните имиња станале синоним со словенските, а нивните траги во очите на македонските Словени добиле словенско кралство, кралство на свое.“
