Историја

Границата меѓу Бугарија и Турција во Македонија според меѓународниот договор од 20 септември 1879 година

(20 септември 1879 година)

По Берлинскиот конгрес и редефинирањето на политичката карта на Балканот, големите сили и Османлиската Империја пристапиле кон прецизно утврдување на новите државни граници.

Еден од документите што има особено значење за македонската историја е Актот од 20 септември 1879 година, во кој детално е опишана границата помеѓу Кнежевството Бугарија и Османлиската Империја (Турција) на просторот на Македонија.

Член 6

Од Манчу, точка сместена помеѓу Сиври -Тач и Кадри -Тепе, каде што границата помеѓу  Бугарија и Источна Румелија се спојува, во согласност со актот од 14 август о.г., со главниот гребен на Родопите обележан на австриската карта како граница на стариот санџак на Софија, јужната граница на Бугарија, одејќи право кон југ, ја следи преку главната верига на Родопите јасно означената линија за поделбата на водите помеѓу басените Места-Карасу (Рополница и Граничар) од една страна, и Искар од друга, преку Ручкаја-Чал и Налбант; во висина на Курџалак, таа го зема правецот кон запад преку Чабирна и Демир-Капија се’ до Кидиница Гора, каде што скршнува кон ју-гозапад, па преку Коџа-Корица-Гора доаѓа до Ај-Гедик (врв на планината)…

Таму таа повторно скршнува кон запад и следејќи ја линијата за поделба на водите помеѓу басените на Рилска Река и Бистрица Река, притоки на Струма-Карасу, таа доаѓа кај потпорниот ѕид  на Воденица Планина до врвовите на Мрџик-Тепе, Кадиица, Маркова Скала, Царев Врв, Мусовра, Дерезлица, Кирело и Фетир. Таа на Бугарија и’ го остава Рилскиот манастир и селата Пастра, Рилосело и Истоп, а на Турција селата Бистрица и Добрава и градот Џумаја.

На 2.300 м, југоисточно од Бараково (Баракли) границата ја напушта делбената линија за да се спушти кон Рилска Река преку нагласениот гребен на вториот потпорен ѕид источно од Бараково… Оваа линија скоро да го дели грото на поседите на Бараково оставени на Турција од една страна и на Параминово (Паромин) оставени на Бугарија, од друга.

Границата потоа се спушта на патот по долината на Рилска Река се’ до нејзината утока со Струма и свртувајќи на север, оди по текот на Струма се’ до 600 м на оваа утока кон запад во долот кој ги дели селата Текија (Јелешница) што и припаѓаат на Бугарија и Бучино што и‘ припаѓа на Турција. Преку горниот дел на тој дел таа доаѓа до врвот Чордак-Камик; Потоа по гребенот на Влаина, јужно од Бучино; тој басен во целост заедно со селата Лисија, Дреново, Клисура и’ останува на Турција; наспроти тоа, територијата на Фрохопл и Червеница и’ останува на Бугарија.

Преку Гора Ерсејковица и Гора Дирнберица границата доаѓа до веригата на Голема Планина до врвот Синианова Чука (што одговара на Гитка на австриската карта). На оваа верига која ги дели водите на Јелешница од оние на Саса-Дере што се вливаат во Брегалница, таа сукцесивно врви накај Гора Планина, расфрланите куќи на Ветрен, Стервиж Врв, врвовите Жива Кобила, Стибаница, Куцулиница, Јадропаница, Балтајница и Руен, оставајќи и’ ги на југ на Турција селата Косевица, Млаштица и Саса.

Од Руен границата се спушта и понатаму, следејќи го општиот правец југоисток кон северозапад, кон патот од Ќустендил за Егри Паланка преку делбената линија помеѓу водите на Лепница од една страна и оние на Крива Река, притока на Егри-Дере, од друга; таму таа доаѓа до врвовите на Сака-Баши, Бождерица и Бачевица.

Таа го сече горенаведениот голем пат кај караулата Дере-Багдар, која се наоѓа на котата 1247 од австриската карта, се качува понатаму кон север и следејќи ја вододелницата, минува по врвовите на Могилер, Сдранхофер, Трново, Сузрана и оставајќи и’ ги на Бугарија селата Каменица, Ѓуешево, Скакавица, Раници, Пеколница, Червен Дол, Коприва, Бабечено, Черешново и целиот басен на Покрива Река со селата Жеравино, Голеш и Караманица. Селата Жедуло, Радилиско, Фурпач, Медош, Сурсера, Луки и’ остануваат на Турција. Кај Бабина Полјана, демаркационата линија поминува преку врвовите Гулемиј-Врв-Гора и Вило-Коло, оставајќи и’ ги на Бугарија селата Доганица и Дукат, а на Турција Пролиесие и Червен Град, и 4 км јужно од Црн Врв доаѓа до Гора-Патарица, место на составувањето на бугарско-турската, турско-српската и српско-бугарската граница, на изворите Суга – Лубата на исток и Орличка на запад.

Член 8

Границата помеѓу Манчу и Гора-Патарица е нанесена во размер 1/42000 на скица изготвена според руски карти и мерења, извршени специјално за комисијата од страна на англиски службеници, а која ќе биде дадена во прилог на овој акт за да биде консултирана, доколку се укаже потреба како објаснувачки документ.

Гореприведената скица ја прикажува, освен тоа, областа помеѓу Чам-Куру и Манчу и на тој начин ја комплетира скицата приложена кон Актот од 14 август, кој се однесува на границата помеѓу Бугарија и Источна  Румелија…

Македонија во меѓународните договори…,  стр. 238-240;

Г.Е. Норадоунгхиан, Рецеуел д’Ацтес Интернатионаух, Т.ИВ, п.238-240;

Документи за борбата …, т.И, док.178, стр. 239- 242;

Најново од: Историја

Сведоштво за два века асимилација на македонскиот народ

Процесот на асимилација во Македонија започнува со укинувањето на Охридската архиепископија во 1766 година во Охрид, која била духовен центар на Македонија На семејната гробница на семејството Цветковски се појавуваат различни облици на истото презиме: Цветковиќ, Цветковски и Цветковска. Првиот на списокот, војводата Ѓорѓе, носи српски облик на презимето на „иќ“, а умрел во 1905 […]

Филип Втори Македонски – големиот војсководец, државник и дипломат

Креаторот на македонската фаланга ги постави темелите на моќната Македонска империја и на големите освојувања на Александар Македонски. Олимпија-Филип За да се создаде вистинска историска слика за Филип Втори Македонски, неопходно е неговото владеење да се разгледува ослободено од атинското, а особено од Демостеновото гледиште. Современите историски истражувања, следејќи го примерот на Јохан Густав Драјзен, […]

Македонското име надвор од границите на Македонија – сведоштва од XV до XVIII век

Од Јулије Кловиќ и Божидар Вуковиќ до Петар Богдани и преписите на Душановиот законик – историски записи за широката употреба на имињата „Македонија“ и „Македонци“ на Балканот Во книгата „Македонци – милениумски сведоштва за идентитетското име“, авторот Бранислав Светозаревиќ-Покорни посочува повеќе примери од XV до XVIII век во кои македонското име се среќава и кај […]

Австралиски документ од 1934 година: Подносителот е Македонец

Овој документ потекнува од Истражната служба на Комонвелтот на Австралија и е датиран 1 ноември 1934 година. Станува збор за службена преписка поврзана со постапката за натурализација на Атанас Васил Делианис. Неговата историска вредност е во тоа што австралиските власти службено забележале дека подносителот на барањето е Македонец, како и неговото објаснување дека Македонците под […]

Документ е сопственост на Владата на Неговото Британско Величество

Документ е сопственост на Владата на Неговото Британско Величество Бр. 8 – АРХИВИ ЈУГОИСТОЧНА ЕВРОПА ДОВЕРЛИВО Архивска ознака: C 5022/101/92 Бр. 1 26 април 1926 година Оддел 3 Г. Кенард до сер Остин Чембрлен Примено на 26 април Бр. 154 Белград, 21 април 1926 година Господине, Имам чест во прилог да Ви доставам копија од […]

18 јули 1967 – денот кога беше прогласена автокефалноста на Македонската православна црква

На Третиот црковно-народен собор во Охрид беше донесена историската одлука со која МПЦ се прогласи за автокефална црква и наследничка на обновената Охридска архиепископија На 18 јули 1967 година, во древниот Охрид, Светиот архиерејски синод на Македонската православна црква ја донесе историската одлука за прогласување на нејзината автокефалност. Одлуката била донесена во храмот „Пресвета Богородица […]

Елините и Македонците – „варварите“ што ја сменија светската историја

Според Улрих Вилкен, античките Македонци не биле периферија на елинскиот свет, туку посебна, воинствена и самосвесна нација, која под Филип Втори и Александар Трети Македонски израснала во сила што го преобразила тогашниот свет. Кога се зборува за Александар Трети Македонски и неговото место во светската историја, не може да се заобиколи прашањето за односот меѓу […]

1903: Бугарија против Илинденското востание – мобилизирала војска за да го запре преминувањето на четите во Македонија

Овој Австриски документ директно ја побива тезата дека Илинденското востание од 1903 година било „илинденско-преображенско“ и „бугарско востание“, бидејќи документот од 1903 година јасно го именува како востание во Македонија, додека Бугарија преземала мерки да го спречи преминувањето на четите кон Македонија. Австралискиот весник „Leader“ на 1 септември 1903 година објавил дека Бугарија мобилизирала резервни […]

To top