Фељтон

Христо Крстевски Во забелешките кон својот јуначки еп „Горскиот патник“ од 1857 г. револуционерниот фолклорист Г. Раковски дава некои митолошки податоци за старите Бугари, пришто се задржува и на денешните карневали (карневални) игри кај простиот народ. Тој бележи: „Во Бугарија играат по некои села кукури (кукери); игри сосема диви. Рипаат без цел, се облекуваат во […]

Христо Крстевски Жената дента вади црепна (во Вевчани тоа го викаат черепна) од глина, ја грее, фрла по едно зрно пченица и кажува: „Ова зрно е за Никола!“ Ако притоа зрното отскокне, тогаш сите се радуваат. Значи: Никола е жив и здрав и ќе има бериќет и здравје во текот на годината. Таа ги спомнува […]

Христо Крстевски Според мислењето на некои етнолози (И. Сувариев), исто така, треба да се прави реска дистинкција помеѓу сурварите, бабарите, василичарите, џамаларите и кукерите (како што ги нарекуваат во Бугарија) и карневалот што се одржува на Тримери во Струмица. Сурварите се пандани на бабарите, василичарите, џамаларите. Тие одат, исто така, маскирани во големи групи, напати […]

Христо Крстевски Не ретко сум слушал меѓу народот како се споменуваат некакви „џамалџиски гробишта“. Неодамна истата синтагма ја слушнав и од археологот Звонко Белдедовски, кој по потекло е од Малешевијата „Одејќи на терен“, вели тој, „откривме стари гробишта, кои народот ги именува како „џамалџиски“. (Мошне чуден коинцидент, со оглед на тоа што името џамалџии е […]

Христо Крстевски „Од сите живи суштества, само на човекот му е дадена смеата“ Аристотел (За душата, книга II, глава 10) Ние, кои струмичкиот карневал го паметиме уште од боси нозе8, знаеме: за нас тој секогаш бил една голема свеченост неразделен дел од животот, макар каде, како и колку тој останал во видокругот, или избегал од […]

Христо Крстевски И сега, имајќи ги предвид сите историски релации и координати, кои бездруго прават еден длабок и широк опфат засек низ времето и културата на цивилизациите кои овде така судбински се испреплеле во своите взаемни и меѓусебни влијанија, и ако и ние се согласиме да тргнеме по патот на аналогиите и компаративистичките пристапи на […]

Христо Крстевски Во својата брилијантна студија за Блескавоизвесниот (епитет кој претставува вистински пандан на оние антички определби за Ахил како Брзоногиот и Одисеј како Остроумниот), за Орфеј и орфизмот трансцендирани низ тракискиот реликт на ТРЕСКЕЈАТА5 , бугарскиот учен Александар Фол, пишувајќи како за свој сопствен орфички пристап, вели: „Најраното литературно сведоштво и известување за Орфеј […]

Христо Крстевски Пишувајќи за уметноста како лирска визија во инспирираниот оддел за Пиндар, каде се проучени неговите врски со стариот орфизам3 и музичката уметност, Аница Савиќ-Ребац во интерпретацијата на вдахновениот Миодраг Павловиќ, во есејот „По трагот на античката естетика“, добива ваков одглас: „Зошто Грците како хипнотизирани ја слушале музиката како што ги прикажува сликата на […]

Христо Крстевски „Орфеј кај Елините дошол од Тракија и Македонија“ – М. Ѓуриќ. Отсекогаш сум се прашувал каква била песната на Орфеј. Се разбира, не во смисла на тоа дали таа била, да речеме, повеќе или помалку етерична, или дури можеби и божествена – тоа воопшто не било спорно во мојата свест, ниту предмет на […]

Напади врз Македонската национална самобитност Тогаш, бугарските пропагатори удрија со голема жестина по ваквите македонски настапувања. Во овие настапи тие имаа силна поддршка од грчките националисти.. Изјавите на Македонците за физиолошката врска со древните Македонци (Види: Македонски извори за Македонскиот идентитет), беа слабата точка, по која тие удираа. “Како тоа денешните Македонци од словенско потекло […]